Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag? Misschien hebben wij deze al een keer beantwoord. Staat hij er toch niet tussen? Neem dan contact met ons op. We helpen u graag verder.

Wetten en regels

  1. Wat betekent de aanwijzing als rijksmonument voor mij als eigenaar?

    Voor restauratie, sloop, verbouwing of op een andere manier wijzigen van een beschermd rijksmonument is een omgevingsvergunning nodig. Die is voor alle gebouwde rijksmonumenten aan te vragen bij de gemeente. Voor de instandhouding van gebouwde rijksmonumenten bestaan financieringsregelingen.

  2. Wat is voorbescherming?

    De Erfgoedwet regelt dat door de start van de officiële aanwijzingsprocedure het onderdeel al beschermd is alsof het een rijksmonument is. Dit wordt voorbescherming genoemd. Het doel hiervan is om te voorkomen dat het onderdeel gedurende de procedure onherstelbaar beschadigd of ondeskundig gerestaureerd wordt. Het tussentijds veranderen van een object kan in principe. De eigenaar moet dan wel een omgevingsvergunning aanvragen bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waarin het object ligt. De gemeente kan u hierover informeren.

Duurzaamheid

  1. Welk glas kan ik het best gebruiken?

    Ook bij de keuze voor glas staat de monumentale waarde van uw monument voorop. Gelukkig komen er steeds meer technische oplossingen, die zorgen voor isolatie en tegelijkertijd de monumentale waarde niet aantasten. Maar simpel is het niet. We zijn hierover in gesprek gegaan met een aantal specialisten, lees hier het artikel.

    Op monumenten.nl leest u hoe Rob Bloem glas vond met een HR++ isolatiewaarde en hij wist er ook nog een glas in lood look aan mee te geven. 

    Welke oplossing heeft u gevonden voor het verduurzamen van glas in uw monument?

  2. Hoe houd ik het vocht in mijn pand onder controle?

    Vocht is in een pand waarin geleefd wordt onontkoombaar en het kan funest zijn voor een monument. Wij hebben wel eens van een expert gehoord dat er drie maatregelen te nemen zijn tegen vocht in het pand, namelijk: ventileren, ventileren, ventileren. Dat klinkt flauw, maar het is echt waar! Met voldoende ventilatie in uw pand houd u het vochtprobleem onder controle. u kunt hiervoor de kanalen gebruiken die al in het pand aanwezig zijn, zoals rookkanalen of schuiframen. Maar hoe zorgt u tegelijkertijd voor een aangenaam binnenklimaat? Want we hadden net die kieren gedicht, die zorgden voor tocht en energieverlies.

    Behalve de ramen openzetten, kunt u ook voor een technische oplossing kiezen, zoals Dick Singerling bij zijn monument in Alkmaar deed. Hij koos voor een WTW-installatie.

    Welke slimme oplossingen heeft u gevonden?

  3. Hoe isoleer ik mijn monument verstandig?

    Het is maar hoe u verstandig opvat. Verstandig betekent in ieder geval bij een monument dat de ingreep geen negatieve gevolgen heeft voor de monumentale waarde. Daar heeft bijvoorbeeld uw gemeente wel een visie op. Verstandig betekent ook dat u niet in het ene deel van het pand een oplossing bedenkt, die elders problemen oplevert. Berucht zijn de koudebruggen, bijvoorbeeld bij balkenkoppen of bij vensterglas. Een open deur misschien, maar we zeggen het toch maar: isoleren begint bij de buitenkant, de schil van je gebouw. Zorg er eerst voor dat u de problemen van buiten ook buiten houdt. Pak dus muren en daken aan en kijk dan verder.

    Lees hier meer over wat bouwfysicus Marc Stappers zegt over onder meer dampopen isoleren

    Welke isolatiemaatregel werkt in uw pand goed?

Monumentenwacht

  1. Voert Monumentenwacht ook zelf onderhoudswerk uit?

    Nee. De Monumentenwacht geeft alleen advies over wat er wanneer moet gebeuren. Wel voeren zij tijdens een inspectie noodherstel uit. De doelstelling van de Monumentenwacht is namelijk om verval te voorkomen en daarvoor is het van belang dat een pand wind- en waterdicht blijft. Als er ter plekke via klein noodherstel een situatie geconsolideerd kan worden, dan doen zij dat. Bij omvangrijk werk, zullen zij u adviseren om zo snel mogelijk een aannemer in te schakelen.

  2. Ben ik verplicht om de adviezen van Monumentenwacht op te volgen?

    Nee. U bent en blijft zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van uw pand. U maakt uw eigen keuzes. Monumentenwacht geeft advies over welke werkzaamheden u binnen een bepaalde termijn zou moeten uitvoeren om uw pand in goede conditie te houden. 

  3. Wat kost het lidmaatschap van Monumentenwacht?

    Elke Monumentenwacht heeft zijn eigen tarieven. 
    Neem contact op met Monumentenwacht in de provincie waar het monument staat.

Onderhouden

  1. Hoe zit het met financieren van een restauratie?

    We gingen hierover in gesprek met Wim Jakobsen, Monumentenwachter in Zeeland. Hij komt vrijwel dagelijks bij eigenaren over de vloer en geeft ze adviezen over hoe ze het best voor hun monument kunnen zorgen.

    Ook de financiering is soms een puzzel voor eigenaren en vraagt om een planmatige aanpak. Wim hierover: ‘Het is belangrijk dat je, voor je begint met het werk, een overzicht hebt van alle ingrepen die nodig zijn. Aannemers kunnen op basis daarvan een kostenoverzicht maken, soms vragen zij daarbij de hulp van een architect. En je moet er altijd op bedacht zijn dat je tijdens de uitvoering nog wel eens een tegenvaller kan tegenkomen. Dat is de kostenkant van de restauratie. Als eigenaar van een monument kan je in aanmerking komen voor verschillende subsidies of laagrentende leningen. Het maakt daarbij soms wel uit of je een rijks of een gemeentelijk monument hebt. En ook welke functie je pand heeft: gaat het om een woonhuis of om bijvoorbeeld religieus erfgoed?’

    Grietje Hofstede is accountmanager bij het Nationaal Restauratiefonds. Zij helpt eigenaren van monumenten bij financieringen. Zij vertelt: ‘Voor eigenaren die willen restaureren of onderhouden is een handige eerste stap om de postcode en huisnummercheck op onze site te doen. https://www.restauratiefonds.nl/financieren. Dan wordt er al snel veel duidelijk over financieringsmogelijkheden.’

    Kijk ook altijd of subsidie mogelijk is. Dat kan via het rijk, provincie of de gemeente. Mocht er geen subsidie beschikbaar zijn, dan is er nog mogelijkheid van een laagrentende hypotheek. In veel provincies bestaan Cultuurfondsen voor Monumenten, waar eigenaren een laagrentende lening uit kunnen krijgen. Ook zo’n aanvraag verloopt via het Nationaal Restauratiefonds.

    Kijk voor meer informatie:  

    https://www.monumenten.nl/monumenten-onderhouden/leningen-en-hypotheken

    https://www.monumenten.nl/monumenten-onderhouden/subsidies

    De leidraad voor financiering van instandhoudingskosten is hier te vinden:

    https://wetten.overheid.nl/BWBR0032075/2019-01-05/#Bijlage

  2. Hoe kom ik aan goede mensen?

    We gingen hierover in gesprek met Wim Jakobsen, Monumentenwachter in Zeeland. Hij komt vrijwel dagelijks bij eigenaren over de vloer en geeft ze adviezen over hoe ze het best voor hun monument kunnen zorgen.

    ‘Vakmanschap is altijd belangrijk, of het nu om onderhoud gaat of om restaureren. Er is een aantal sites waar je vakmensen kan vinden. Landelijk is er de ERM, https://www.stichtingerm.nl/erkende-bedrijven. En op www.monumenten.nl/bedrijven is ook een mooi overzicht te vinden. Vakmensen in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland staan ingeschreven bij het register Kennis en Kunde https://kennisenkunde.info/. Maar minstens zo’n goede route is: anderen vragen met wie ze goede ervaringen hebben. Dat kan via de community van eigenaren op het online platform van monumenten.nl. Maar je kan bijvoorbeeld ook de Monumentenwacht in je eigen provincie vragen.’

  3. Wat is het verschil tussen onderhoud en restaureren?

    We gingen hierover in gesprek met Wim Jakobsen, Monumentenwachter in Zeeland. Hij komt vrijwel dagelijks bij eigenaren over de vloer en geeft ze adviezen over hoe ze het best voor hun monument kunnen zorgen.

    ‘Grofweg zou ik zeggen dat restauratie is: het in goede staat brengen wat door gebrek aan onderhoud schade heeft opgelopen. Maar ook al heeft een eigenaar altijd keurig onderhoud gepleegd, je ontkomt niet aan eens in de zoveel tijd restaureren. Om het verschil met onderhoud duidelijk te maken, kan ik iets vertellen over de restauratieladder van de stichting ERM.  (https://www.stichtingerm.nl/restauratieladder) De zorg voor monumenten is hier opgedeeld in drie stappen. De eerste is conserveren en onderhouden: dat is waar eigenaren eigenlijk continu mee bezig zijn. Hiervoor kunnen ze prima terecht bij hun Monumentenwacht. De tweede stap is repareren, daarvoor heb je bijvoorbeeld een aannemer nodig. En de derde stap is vernieuwen, hiervoor moet je specialisten gaan aantrekken. Deze derde fase is wat ik restaureren noem: dan ga je dus bepaalde onderdelen kopiëren, imiteren of verbeteren. Ongeveer eens per in de dertig tot vijftig   jaar moet er gerestaureerd worden, dan is er meer nodig dan gewoon onderhoud. Wij proberen die termijn op te rekken door eigenaren te adviseren over goed onderhoud. Een restauratie is immers kostbaar en bovendien kan je door goed onderhoud authentieke elementen bewaren, die anders verloren kunnen gaan. Dan moet je gaan imiteren of kopiëren, het pand verliest dan aan authenticiteit. Maar soms kan je dat niet voorkomen, ook al doe je als eigenaar nog zo je best. Soms is van een onderdeel het einde van de levensduur in zicht.’

    Er is dus een verschil tussen restaureren en onderhoud. Zit er ook verschil in aanpak?

     ‘Restaureren is veel complexer dan onderhoud. Het is vaak omvangrijker en organisatorisch ingewikkelder, omdat je met meerdere vakmensen moet schakelen. Soms gaat een restauratie gelijk op met een herinrichting van een pand. En vaak vraagt de gemeente om een bouwhistorisch onderzoek. Voor de meeste eigenaren is het verstandig om een professional in te schakelen die een plan van aanpak maakt. Dat kan een architect zijn, maar hier in Zeeland hebben we de Bouwwinkel, die kan dat ook prima. Het gaat erom dat er iemand is die het overzicht kan houden over de verschillende stappen en over de betrokken specialismes die nodig zijn. In de planfase, maar ook bij de uitvoering. Bij de uitvoering heb je een kwaliteitsbewaker nodig. En vergeet niet het subsidie- en financieringstraject! Er zijn specialisten die ook hierbij kunnen ondersteunen.’

    Op monumenten.nl staat een handige checklist, met alle stappen die van belang zijn bij een restauratie:  https://www.monumenten.nl/monumenten-onderhouden/restauratie-in-9-stappen

  4. Hoeveel geld ben ik per jaar aan het onderhoud van mijn monument kwijt?

    Dit vroegen wij aan de Zeeuwse Monumentenwachter Wim Jakobsen:

    Zoek de WOZ-waarde op van je pand en reken uit wat 3 % van dit bedrag is. Dat bedrag moet je jaarlijks in ieder geval reserveren voor het onderhoud. Wim Jakobsen: ‘Dat is een richtlijn die je kan aanhouden. En let daarnaast op subsidiemogelijkheden. Eigenaren van een Rijksmonument kunnen een beroep doen op de woonhuissubsidieregeling, ze moeten er dan wel zelf in wonen. Via deze regeling kan je 38% van de kosten terugkrijgen. Je kan ook letten op besparingsmogelijkheden, door bijvoorbeeld werk te combineren. Als er toch een steiger gebouwd wordt voor het schilderwerk, dan kan je overwegen om het werk aan de goten naar voren te halen, ook al hoefde dat pas over een paar jaar. Dat scheelt in de kosten. En zelf de goot schoonmaken en bij het ramenlappen ook een doek over de kozijnen: dat is belangrijk voor het behoud van je pand en scheelt uiteindelijk geld.’

    Wat doet de Monumentenwacht?

  5. Hoe vind ik een goede vakman voor mijn monument?

    Wij stelden deze vraag aan de Zeeuwse Monumentenwachter Wim Jakobsen:

    Als duidelijk is wat er moet gebeuren, hoe vind je dan iemand die dat werk ook naar behoren uitvoert? Dat kan op allerlei manieren. Landelijk is er de ERM, daar zijn zowel kleine als grotere restauratiebedrijven bij aangesloten. En op in de bedrijvengids op Monumenten.nl is ook een mooi overzicht te vinden. Vakmensen in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland staan ingeschreven bij het register Kennis en Kunde. Of informeer bij collega- eigenaren op het online platform van Monumenten.nl. Zij kunnen ook vertellen met wie ze goede ervaringen hebben. Maar je kan bijvoorbeeld ook de Monumentenwacht in je eigen provincie vragen. Wim: ‘Wij hebben in Zeeland een lijst van vakmensen waar wij goede ervaringen mee hebben. Eigenaren die dat willen, leveren we een aantal namen aan.’ Overigens is een goede vakman niet alleen iemand met de juiste kwalificaties, maar ook iemand die snapt wat jij als opdrachtgever wil. Wim: ‘Een goede verstandhouding is belangrijk. En goed vakmanschap heeft goed opdrachtgeverschap nodig. Zorg dat je weet wat nodig is, dus wat je van die vakman wil.’

    Cursus voor monumenteigenaren: ‘Ik kan een betere opdrachtgever zijn.’

  6. Hoe onderhoud ik mijn monument goed?

    Wij vroegen dit aan de Zeeuwse Monumentenwachter Wim Jakobsen:

    Goed onderhouden betekent dat u weet op welk moment en waar uw monument extra aandacht nodig heeft. Daar kunt u op verschillende manieren achter komen. Bijvoorbeeld door er goed naar te kijken. Wim: ‘Je moet het zien. De blik van Monumentenwachters is getraind, wij doen niet anders. Maar het is goed te leren hoor. Een paar dingen daarover. Kijk geregeld omhoog om te zien of alle dakpannen er nog liggen. En ga na een regenbui even kijken of de goten niet overlopen. Want je moet bij een monument absoluut voorkomen dat er water naar binnen sijpelt. En verder is schilderwerk natuurlijk heel belangrijk, zowel binnen als buiten. Hoe vaak je dat moet aanpakken, hangt van de onderhoudsgevoeligheid van je pand af. Daar kijken wij bij een inspectie naar en we geven in een inspectierapport ook altijd aan welke klussen het eerst opgepakt moeten worden en welke nog even kunnen wachten.’

Neem contact met ons op

We zijn bereikbaar op werkdagen tussen 8:00 en 17:00.

Aanhef
Naar boven