Wat is een gemeentelijk monument?

Een gemeente kan besluiten een bijzonder pand op de gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Dit gebeurt als een pand geen nationale betekenis heeft, maar wel van plaatselijk of regionaal belang is. De gemeente legt haar monumentenbeleid vast in de gemeentelijke monumentenverordening. Er is geen landelijke lijst van gemeentelijke monumenten. Het verschilt per gemeente hoe de lijst er uit ziet, vaak is deze online te vinden als download of webpagina, of op te vragen bij de gemeente. 

Gemeentelijk monumentenbeleid

Op Monumenten.nl is een groot aantal gemeenten vertegenwoordigd met informatie over het gemeentelijk monumentenbeleid. Kijk of uw gemeente er ook bij staat. Heeft uw gemeente nog geen eigen pagina, wijs dan de monumentenambtenaar van uw gemeente op de mogelijkheid.

Assen

Wijzigen, verbouwen, restaureren?

Heeft u plannen met uw monument, raadpleeg dan altijd eerst de gemeente. In veel gevallen heeft u een Omgevingsvergunning nodig. De bescherming van de monumentenstatus gaat niet alleen over de buitenkant. De vergunningplicht geldt voor het monument als geheel. 

Hoe weet ik of ik een gemeentelijk monument heb?

Naast rijksmonumenten bestaan er in Nederland ook gemeentelijke monumenten. Deze worden door een gemeente aangewezen als het pand geen nationale betekenis heeft, maar wel van plaatselijk of regionaal belang is. Het register voor Rijksmonumenten is goed ontsloten, maar bij Monumenten.nl krijgen we regelmatig de vraag waar een lijst met gemeentelijke monumenten te vinden is. Helaas worden de registers niet landelijk bijgehouden en dat maakt zoeken soms lastig. 

 

  • De website of medewerkers van de gemeente

    Voor informatie over gemeentelijke monumenten kunt u het beste de website of medewerkers van de gemeente raadplegen. Gemeenten zijn echter niet verplicht om de registers te publiceren. Iedere gemeente bepaalt dus zelf of en hoe de gegevens beschikbaar worden gesteld. Waar enkele gemeenten een zeer uitgebreide online zoeklijst bijhouden, zijn andere gemeenten daar minder behulpzaam in.

  • Online monumentenkaart

    Andere gemeenten bieden daarnaast ook een beschrijving van de panden. In enkele gevallen, zoals Eindhoven houdt de gemeente de monumenten zelfs bij op een online monumentenkaart. Toch zijn er ook gemeenten die helemaal geen informatie beschikbaar stellen.

  • Wikipedia

    Er zijn lijsten met monumenten die door vrijwilligers worden bijgehouden en ieder jaar geactualiseerd met het project Wiki Loves Monuments. Deze lijsten zijn zowel actueel als nauwkeurig. Let wel op, Wikipedia is geen officieel kanaal en biedt dus geen garantie dat hier de meest recente wijzigingen in zijn opgenomen.

     

Provinciale monumenten

En hoe zit het dan met provinciale monumenten? Deze zijn alleen in de provincies Noord-Holland en Drenthe te vinden, maar hiervoor geldt een vergelijkbare regeling. Gelukkig zijn van beide provincies de registers goed online bereikbaar.

Provinciale monumenten Noord-Holland

De provinciale monumenten van Noord-Holland staan in het Provinciaal erfgoedregister.

Provinciale monumenten Drenthe

De provinciale monumenten van Drenthe staan in de Provinciale Monumentenlijst.

Naar boven