Soorten monumenten

Naast bijna 62.000 rijksmonumenten heeft Nederland nog duizenden provinciale-, gemeentelijke en mobiele monumenten. Wat is het verschil? En wanneer is iets een monument? We leggen het u graag!

Afbeelding
Opvallen

Rijksmonument

Rijksmonumenten zijn de bekendste soort monumenten. In Nederland vindt u bijna 62.000 rijksmonumenten. Een rijksmonument is een monument dat van nationaal belang is, bijvoorbeeld door een grote cultuurhistorische of wetenschappelijke waarde. Bekende rijksmonumenten zijn de Beurs van Berlage in Amsterdam, het planetarium van Eise Eisinga en het Mauritshuis in Den Haag.

Bent u benieuwd of u een rijksmonument heeft of wilt u er gewoon meer over weten? Op onze pagina over rijksmonumenten hebben we alle handige en interessante informatie gebundeld.

Afbeelding
Restauratie

Gemeentelijk monument

Een gemeentelijk monument is een pand van regionaal of plaatselijk belang. Gemeenten in Nederland bepalen zelf welke bijzondere gebouwen ze op de gemeentelijke monumentenlijst zetten. 

Op onze pagina over gemeentelijke momenten leest u hoe u erachter komt of uw pand een gemeentelijk monument is. Ook staan er tips voor eigenaar van gemeentelijke monumenten voor het verbouwen, aanpassen of restaureren van hun monument.

Afbeelding
Monument

Provinciaal monument

Van de twaalf Nederlandse provincies zijn er maar twee die provinciale monumenten hebben aangewezen: Noord-Holland en Drenthe. Een provinciaal monument krijgt bescherming vanuit de provincie. 

Waarom alleen Noord-Holland en Drenthe provinciale monumenten hebben en welke regelingen er gelden voor deze monumenten, leest u op de pagina over provinciale monumenten.

Afbeelding
Stadsaanzicht

Beschermd stads- en dorpsgezicht

Een beschermd gezicht is een gebied met een bijzonder cultuurhistorisch karakter, bijvoorbeeld de historische binnenstad van Haarlem. Ruim 400 gebieden in Nederland met een bijzonder cultuurhistorisch karakter zijn gekenmerkt als 'beschermd stads- of dorpsgezicht'.

Benieuwd welke gebieden in Nederland beschermd zijn of wat er komt kijken bij wonen in een beschermd stadsgezicht? We leggen het u graag uit!

Afbeelding
Mobiele monumenten

Mobiel erfgoed

Bij erfgoed denkt u waarschijnlijk al snel aan monumentale panden en niet direct aan schepen, trams of auto’s. Maar ook historische voertuigen hebben in Nederland erfgoedwaarde. Bewegend erfgoed wordt ook wel mobiel erfgoed genoemd.

In Nederland zijn er meer dan 1 miljoen historische voertuigen. Op onze pagina over mobiel erfgoed leest u meer over deze voertuigen.

Afbeelding
Wederopbouw

Wederopbouwperiode

In de wederopbouwperiode tussen 1940 en 1965 werden zo'n 2,5 miljoen bouwwerken neergezet. De architectuur en stedenbouw uit deze periode kreeg al snel het etiket ‘saai’. Maar de laatste jaren is er steeds meer belangstelling voor monumenten uit deze periode.

De cijfers achter het erfgoed

Bent u geïnteresseerd in de cijfers over monumenten? Bijvoorbeeld over het aantal rijksmonumenten of de onderhoudsstaat van die monumenten in uw provincie? Met Erfgoedmonitor.nl van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed komt u snel meer te weten.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) speelt vooral een rol bij rijksmonumenten. Ze wijzen namens de minister van OCW rijksmonumenten aan, verlenen subsidie voor restauratie en onderhoud, houden het rijksmonumentenregister bij en adviseren gemeenten bij ingrijpende wijzigingen van rijksmonumenten.

Naar boven