Dr. W. Dreeslaan 1, Bennekom

Inleiding

TUINAANLEG als onderdeel van het complex 'Groot Nergena'.

Omschrijving

TUINAANLEG bestaande uit een ronde vijver omsloten door een groen talud gevolgd door een bakstenen oprijlaan en een beukenrij achter de lage muren met aankapping die de gebogen lijn van de muur volgt. De aanleg van de ronde vijver dateert waarschijnlijk uit de 19e eeuw, aangelegd ten behoeve van het voormalige landgoed Nergena voor het natuurschoon en de kweek van vissen. De oprijlaan en de beukenrij is gerealiseerd ten tijde van de bouw van het I.V.R.O. in 1952-54. Vanuit de oprijlaan is de toegang naar de verschillende gebouwen vormgegeven door middel van kleine bakstenen bordessen voorzien van visgraatpatroon.

Waardering

TUINAANLEG als onderdeel van complex 'Groot Nergena' bestaande uit een ronde vijver, oprijlaan en beukenrij is van algemeen belang:

* Vanwege de tuinhistorische waarde vanwege de ouderdom als overblijfsel van de 19e eeuwse aanleg van het voormalig landgoed 'de Nergena' bestaande uit een grote ronde vijver voor het gebouw.

* Vanwege de ensemblewaarde tussen de monumentale formele opzet van de 19e-eeuwse vijver en de monumentale, symmetrische opzet van het I.V.R.O. uit 1952-54 gesitueerd rondom de vijver

* Vanwege de architectuurhistorische waarde van de infrastructuur vormgegeven als oprijlaan, verhard met baksteen.

* Vanwege de tuin- en architectuurhistorische waarde van de beukenrij die de overkapping tegen de lage gemetselde muur vanaf de achterzijde camoufleert door de lijn van de muur te volgen.

Monumenten.nl maakt u wegwijs in monumentenland

Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.

Locatie

Monumentnummer
531168
Complexnaam
Groot Nergena
Provincie
Gemeente
Plaats
Complexomschrijving

Complexomschrijving

Complex 'Groot Nergena' bestaande uit INSTITUUT VOOR RASSENONDERZOEK VAN LANDBOUWGEWASSEN (I.V.R.O), TUINAANLEG en TUINSIERADEN (zonnewijzer op hardstenen sokkel en bolvormige bekroningen op gereconstrueerde hekpijlers)

Op 29 juli 1942 is het I.V.R.O. opgericht door de Directie van Landbouw om in samenwerking met diverse instellingen, instituten en het bedrijfsleven, onderzoek te verrichten naar rassen van landbouwgewassen in opdracht van: - de raad voor het kwekersrecht - de commissie belast met de samenstelling van de rassenljst voor landbouwgewassen

Het I.V.R.O. komt voort uit het het Instituut voor Plantenveredeling (1912), de instelling van een officiële beschrijvende rassenlijst voor landbouwgewassen (1924), de keuring van zaaigoed en pootgoed (1903), de oprichting van de centrale keuringsdienst NAK (1932) en het Kwekersbesluit 1941 waarin het eigendomsrecht van de kweker op zijn kweekproducten werd geregeld. Tot de nieuwbouw in 1952 heeft het instituut twee panden gehuurd in Wageningen. Het I.V.R.O. had de beschikking over de proefboerderij 'de Hoge Born' met bijbehorende proefvelden op de zandgrond, in 1964 uitgebreid met een proefboerderij op de kleigrond in Oostelijk Flevoland. Deze proefboerderijen vallen niet onder de bescherming. Omstreeks 1970 heeft het I.V.R.O. vanwege ruimtegebrek het pand verlaten waarna het pand een nieuwe functie heeft gekregen.

Het I.V.R.O. gebouwd in 1952 naar ontwerp van M. Bolten onder leiding van rijksbouwmeester Friedhoff, heeft een u-vormige opzet gesitueerd rondom de ronde vijver en beïnvloed in ontwerp door de historische opzet van een buitenplaats bestaande uit een hoofdgebouw en twee bijgebouwen. De u-vormige opzet is traditioneel vormgegeven, met van oorsprong wit gekeimde gevels. Boven de hoofdingang van het hoofdvolume bevindt zich een RELIEF van A. Haytsma.

Het ontwerp voor het I.V.R.O. is afgestemd op, en beïnvloed door, de restanten van een oude formele, waarschijnlijk vroeg 19e-eeuwse TUINAANLEG, bestaande uit een grote ronde vijver verbonden door een sloot met een kleine ovale vijver, omsloten door open velden. Op een historische kaart uit 1732 is op deze plek de aanleg van een sterrenbos te herkennen, in 1815 uitgebreid tot het 'Groot Nergenasche Bosch', eigendom van het voormalige landgoed 'de Nergena'. Op de kadastrale minuut van 1832 zijn beide vijvers zichtbaar, eigendom van de toenmalige burgermeester van Bennekom, Theodorus Prins. Zijn huis met erf, gelegen ten noorden van de tuinaanleg, wordt op de historische topografische kaarten uit het eerste kwart van de 20ste-eeuw aangeduid met 'Klein Nergena'. De vijvers vertegenwoordigden natuurschoon maar hadden ook een functie voor de visvangst. Vanwege de sterke architectuurhistorische relatie met het instituut is de tuinaanleg met daarin de beeldbepalende ronde vijver beschermd als onderdeel van het complex.

Bij de opening van het gebouw hebben de nazaten van de familie Prins drie onderdelen van het voormalige landgoed 'de Nergena' aan het I.V.R.O. geschonken: de zonnewijzer op natuurstenen sokkel, de bolvormige bekroningen met acanthusblad versiering en een haardplaat. De zonnewijzer en de bekroningen hebben een functie als TUINSIERAAD gekregen in de tuinaanleg van het I.V.R.O., de haardplaat in de hal van het instituut is tijdens het bezoek op 21 juli 2009 niet aangetroffen. Het I.V.R.O. kreeg de naam 'Groot Nergena' als verwijzing naar de geschiedenis van de grond waarop het gebouw is gesitueerd.

Eigenschappen

Functies
Functie Hoofdcategorie Subcategorie Functietype Is hoofdfunctie
Kastelen, landhuizen en parken Tuin, park en plantsoen oorspronkelijke functie Ja
Adressen
Straat Getal Achtervoegsel Postcode Plaats Locatie Situatie Is hoofdadres
Dr. W. Dreeslaan 1 6721 ND Bennekom BY Ja
Percelen
Kadastraal perceel Kadastrale sectie Kadastraal object Appartement Kadastrale gemeente
F 1633 Bennekom
Bouwperioden
Start Eind Notitie Beschrijving
1952 1954 vervaardiging
Naar boven