U bent hier

Monument Voorschoten
In uw regio:

Voorschoten

102 rijksmonumenten

Gemeente Voorschoten
Tel. 14071
gemeente@voorschoten.nl 
www.voorschoten.nl

Voorschoten

De gemeente Voorschoten heeft ongeveer 250 prachtige monumentale panden. Voorschoten is typisch Voorschoten met zijn lintbebouwing langs de doorgaande weg van Ter Wadding tot voorbij het kasteel Duivenvoorde. Langs de weg staan maar liefst vier (voormalige) buitenplaatsen, een fraai fabrieksgebouw en het kasteel. Waar tref je dat verder aan! Drie kerkgebouwen sieren de doorgaande route. Daartussen staan bouwwerken uit diverse tijden en stijlen. De eeuwenoude Voorstraat met Hollandse gevels, oude bomen, gaslantaarns en dorpspomp is prachtig.

Geschiedenis

Voorschoten is ontstaan op een oude strandwal. Bodemvondsten tonen aan dat al 2000 jaar voor Christus ter hoogte van de huidige Voorschotense wijk Boschgeest een nederzetting bestond van veehoudende vissers en jagers. De lintvormige noord-zuid structuur van het dorp dateert van de Middeleeuwen. Het gebied van Voorschoten strekte zich uit van de huidige gemeentegrens tussen Voorburg en Leidschendam tot aan de Rijn. Aan de oostzijde werd het begrensd door de Vliet en aan de westzijde door de veenstrook tussen binnen- en buitenduinen. Voorschoten was in die tijd niet meer dan een lange, door èn langs de duinen slingerende weg, met enige bebouwing rond wat nu de Voorstraat is. Op een wat breder gedeelte van de oude strandwal ontstond het dorp Forschate. Deze naam komt voor op een goederenlijst van de Sint Maartenskerk te Utrecht uit ca. 930.
 
Floris V van Holland verleende Voorschoten in 1282 marktrechten. Het markplein geeft Voorschoten in die tijd en later enige economische betekenis. De markt is ontstaan op een plaats die gunstig gelegen was aan één van de weinige landwegen in die dagen, tussen belangrijke andere (water) wegen: de Maas en de Rijn. Op het plein wordt nog iedere vrijdag markt gehouden. Veel oude lindebomen en gaslantaarns herinneren  nog aan vroeger. U vindt op de Voorstraat veel monumenten, waaronder bijvoorbeeld de dorpspomp, het Ambachts- en Baljuwhuis.

De Zilverfabriek van Van Kempen en Begeer (1858)
 
Het inwonertal van Voorschoten kende een forse toename in de jaren vijftig en zestig van deze eeuw. Daarna is het inwonertal ondanks de bouw van vele woningen nauwelijks meer gegroeid. Er wonen nu bijna 23.000 mensen in de gemeente Voorschoten.

Nota Erfgoed

De uitgangspunten van onze Nota Erfgoed zijn drieledig: Het eerste accent is erop gericht het aanwezige erfgoed veilig te stellen door eigenaren te stimuleren zelf te investeren in hun eigendom. Voorlichting, vergunningverlening en lichte subsidies zijn daar voorbeelden van. Een actualisatieslag en prioritering van de gemeentelijke monumentenlijst zijn daarbij belangrijk. In het verlengde daarvan gaat het tweede accent in op het belang van het erfgoed voor de maatschappelijk en ruimtelijke ontwikkeling van Voorschoten. Kernwoorden zijn ruimtelijke kwaliteit, een waardenkaart en integraal en gebiedsgericht werken. Tot slot leggen we een derde accent op het uitdragen, openstellen en profileren van het erfgoed, binnen de gemeente maar ook daarbuiten. Communicatie is daarbij een kernbegrip. Door deze drieslag in het beleid werken wij aan een goede kwaliteit (behoud, onderhoud en ontwikkeling) van het culturele erfgoed en daarmee aan de kwaliteit van de gemeente als geheel.
 
De gemeente wil de eigenaren van de monumenten zo goed mogelijk van dienst zijn. Daarom is ingezet op de rol van de gemeente als kennismakelaar. Deze rol houdt in dat eigenaren met vragen over onderhoud en financiering snel worden gekoppeld aan de juiste instantie. Voorbeelden van deze instanties zijn het Nationaal Restauratiefonds, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en het erfgoedhuis Zuid Holland. 

Monumenten huisregels

De tien huisregels van Voorschoten voor de omgang met monumenten zijn:
1.Erfgoed kan bijdragen aan het imago van Voorschoten als oorspronkelijk boerendorp met lommerrijke historische landgoederen.
2.Cultureel erfgoed is geen last, maar een lust!
3.Eigenaren van monumenten zijn gebonden aan omgangsvormen van hun bezit. Hun bezit is ook collectief ‘Voorschotens’ eigendom.
4.Uitgangspunt is dat bij aanpassingen de kwaliteit van het erfgoed minimaal blijft bestaan dan wel toeneemt.
5.Er is samenwerking in de breedte en diepte met private organisaties.
6.De gemeente moet vooral stimulerend optreden met subsidies, acties en prijzen.
7.Voorschoten is trots op wat zij in huis heeft en draagt dat uit! De gemeente geeft het goede voorbeeld, goed voorbeeld doet goed volgen. Adeldom verplicht.
8.Het erfgoed van Voorschoten is uniek en onvervangbaar en uitgerekend in geld goud waard!
9.Eigenaren moeten snel de weg kunnen vinden en adequaat antwoord krijgen op hun vraag.
10.Monumenten moeten worden geprofileerd als hoogwaardige  elementen van het dorp.

Gratis monumentenvergunning

De gemeente Voorschoten draagt haar steentje bij aan het stimuleren van de bewoning van monumenten. Bewoning van een monument zorgt ervoor dat het waardevolle erfgoed voor de toekomst blijft behouden. Omdat voor aanpassingen aan monumenten, naast de bouwvergunning ook een monumentenvergunning noodzakelijk is, heeft het college besloten geen leges te heffen op het in behandeling nemen van een aanvraag voor een monumentenvergunning. De monumentenvergunning moet u dus nog wel aanvragen, maar is wel kostenloos.

Adviescommissie

Als extra service bieden wij u aan dat uw aanvraag voor uw monumentenvergunning door een speciale adviescommissie cultureel erfgoed wordt behandeld, die de eigenaar adviseert over de voorgestelde ingrepen. Deze commissie bestaat uit experts op het gebied van monumenten, architectuur, landgoederen en welstand.

Contactgegevens

Gemeente Voorschoten
Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling
Leidseweg 25
2250 AJ Voorschoten

Postbus 393
2250 AJ Voorschoten