Voorschoten

Voorschoten
Kasteel Duivenvoorde te Voorschoten
Credit
Restauratiefonds
104
104

Gemeente Voorschoten
Tel. 14071
erfgoed@voorschoten.nl 
www.voorschoten.nl

De gemeente Voorschoten heeft ongeveer 250 prachtige monumentale panden. Voorschoten wordt gekenmerkt door de lintbebouwing langs de doorgaande weg van Ter Wadding tot voorbij het kasteel Duivenvoorde. Langs de weg staan maar liefst vier (voormalige) buitenplaatsen, een fraai fabrieksgebouw en het kasteel. Drie kerkgebouwen sieren de doorgaande route. Daartussen staan bouwwerken uit diverse tijden en stijlen. De eeuwenoude Voorstraat met Hollandse gevels, oude bomen, gaslantaarns en dorpspomp is prachtig.

Monumentenlijst Voorschoten

Monumentale panden zijn uniek in vormgeving en geschiedenis. Monumenten geven de regio karakter en identiteit. In de gemeente Voorschoten zijn zowel rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten als beeldbepalende panden in een beschermd dorpsgezicht gelegen. 

Monumentaal pand Voorschoten
Monumentaal pand Voorschoten
Restauratiefonds

Landgoederenzone Wassenaar / Voorschoten / Leidschendam

In de gemeente Voorschoten is ook een Kroonjuweel gelegen. Dit kroonjuweel herbergt naast een groot aantal landgoederen, de Veenzijdse en Duivenvoordse Polder en enkele groene uitlopers de stad in: het Haagsche Bos/Malieveld en Clingendael. De Veenzijdse Polder ligt in de strandvlakte tussen de oude strandwal waarop Voorburg, Leidschendam en Voorschoten zijn gebouwd en de jongere strandwal die van Den Haag via Wassenaar richting Leiden loopt. Het veenachtige gebied werd in de Middeleeuwen in cultuur gebracht. De Veenzijdse Polder is grotendeels in gebruik als weiland, met uitlopers van het bosrijke terrein van een aantal buitenplaatsen.

Monumentenzorg Voorschoten

De gemeente Voorschoten zet zich in om het erfgoed van de gemeente op duurzame wijze te behouden voor de toekomst. De adviseurs stellen beleid op met betrekking tot monumenten en erfgoed in de gemeente en vormen het bevoegd gezag. De gemeente Voorschoten heeft een kadernota erfgoed opgesteld voor de instandhouding van de monumenten in de gemeente. 

Beleid Cultureel Erfgoed Voorschoten

Afbeelding
Opvallen

Duurzaam monument

Monumenten en andere karakteristieke historische panden zijn naar hun aard duurzaam. Ze zijn vaak eeuwenoud en vervuilen het milieu niet (meer) door hun zeer zuinige materiaalgebruik. Ook de instandhouding van monumenten is duurzaam: behoud van historische materialen, technieken en details gaat altijd voor vernieuwen. Waar mogelijk wordt gewerkt met lokale, energiezuinige en milieuvriendelijke producten.

Door middel van de Groene Menukaart geeft de gemeente Voorschoten aan welke opties, tips en trucs er zijn voor verduurzaming van historische panden. Maatwerk blijft altijd het sleutelwoord, zeker bij beschermde monumenten. Op Duurzaam Voorschoten is meer inspiratie te vinden. Stel aan de hand van de Groene Menukaart een wensenlijst samen. Maak daarna een afspraak met de gemeente voor meer informatie over de mogelijkheden, vergunningen, financiële ondersteuning enzovoorts.

De gemeente Voorschoten heeft subsidies en leningen beschikbaar voor duurzaamheidsinitiatieven. Bent u eigenaar van een rijksmonument en gaat u verduurzamen? Dan kunt u gebruik maken van de Duurzame Monumenten-lening

Afbeelding
Toolbox

Subsidie onderhoud of restauratie

De gemeente Voorschoten stelt een subsidie beschikbaar voor het onderhoud of de restauratie van uw gemeentelijke monument. De subsidie is aan te vragen voor de subsidiabele instandhoudingskosten; het opstellen van een inspectierapport, duurzaamheidsrapport en/of herbestemmingsrapportsubsidiabele instandhoudingskosten en het opstellen van een inspectierapport, duurzaamheidsrapport en/of herbestemmingsrapport. 

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die van oorsprong geen woonhuis zijn, zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Afbeelding
Vergunning

Omgevingsvergunning

Als u een wijziging aanbrengt aan een monument of karakteristiek pand dan heeft u in de meeste gevallen een omgevingsvergunning nodig. Er wordt dan onder andere getoetst of er geen historisch waardevolle elementen verloren gaan. Heeft u verbouwplannen?  

Commissie voor Welstand en Cultureel Erfgoed

De Commissie Welstand en Cultureel erfgoed (WCE) is een adviescommissie die het college van burgemeester en wethouders adviseert over bouwplannen in de gemeente. Zij doet dit zowel voor de gemeente Wassenaar als voor de gemeente Voorschoten.  Het college van burgemeester en wethouders wint advies in bij de commissie WCE bij wijzigingen aan cultureel erfgoed. Dit zijn rijks- en gemeentelijke monumenten, beschermde buitenplaatsen, beeldbepalende panden en beschermde dorpsgezichten.

Geschiedenis Voorschoten

Voorschoten is ontstaan op een oude strandwal. Bodemvondsten tonen aan dat al 2000 jaar voor Christus ter hoogte van de huidige Voorschotense wijk Boschgeest een nederzetting bestond van vee houdende vissers en jagers. De lintvormige noord-zuid structuur van het dorp dateert van de Middeleeuwen.

Het gebied van Voorschoten strekte zich uit van de huidige gemeentegrens tussen Voorburg en Leidschendam tot aan de Rijn. Aan de oostzijde werd het begrensd door de Vliet en aan de westzijde door de veenstrook tussen binnen- en buitenduinen. Voorschoten was in die tijd niet meer dan een lange, door èn langs de duinen slingerende weg, met enige bebouwing rond wat nu de Voorstraat is. Op een wat breder gedeelte van de oude strandwal ontstond het dorp Forschate. Deze naam komt voor op een goederenlijst van de Sint Maartenskerk te Utrecht uit ca. 930.
 
Floris V van Holland verleende Voorschoten in 1282 marktrechten. Het markplein geeft Voorschoten in die tijd en later enige economische betekenis. De markt is ontstaan op een plaats die gunstig gelegen was aan één van de weinige landwegen in die dagen, tussen belangrijke andere (water) wegen: de Maas en de Rijn. Op het plein wordt nog iedere vrijdag markt gehouden. Veel oude lindebomen en gaslantaarns herinneren  nog aan vroeger. U vindt op de Voorstraat veel monumenten, waaronder bijvoorbeeld de dorpspomp, het Ambachts- en Baljuwhuis.

Het inwonertal van Voorschoten kende een forse toename in de jaren vijftig en zestig van deze eeuw. Daarna is het inwonertal ondanks de bouw van vele woningen nauwelijks meer gegroeid. Er wonen nu bijna 23.000 mensen in de gemeente Voorschoten.

Naar boven