U bent hier

Alles over

Praktische tips

Historische daken onderhouden

Historische daken geven karakter

Historische daken zijn allesbepalend voor het karakter van uw monument, of het nu gaat om een pannendak, een rietdek of een dekking met leien.

Een goed aangelegd dak kan lang meegaan, mits het goed wordt onderhouden. Pas op met het isoleren van historische daken; dit heeft vaak onvoorziene gevolgen voor de vochthuishouding in het gebouw. Schakel bij reparaties van uw monumentale dak altijd een professioneel bedrijf in.

Pannendaken

De dakpannen op uw dak bepalen voor een belangrijk deel de uitstraling van het gebouw. Bij restauraties kunnen er nog weleens bijzondere dakpannen verloren gaan. Het is aan te raden om te onderzoeken om welk type pannen het bij u gaat en te kijken of die nog verkrijgbaar is.

Onderhoud en inspectie

Pannendaken zijn duurzaam, maar hebben wel onderhoud nodig. U kunt zelf in de gaten houden of uw pannendak nog in goede staat is.
 

  • Let op of er pannen van het dak zijn afgewaaid of dat de mortel is uitgevallen.
  • Kijk of de pannen niet gebroken, gescheurd, kromgetrokken of poreus zijn.
  • Kijk uit dat bij harde wind de pannen niet worden opgetild. Dit komt vaak voor bij een geringe dakhelling, meestal minder dan 25°.
  • Verwijder klimplanten. Deze kunnen onder de pannen groeien en ze verschuiven.
  • Door vogelnesten onder de pannen kan het dak verrotten. De flora en faunawet verbiedt het weghalen van de nesten zonder een alternatief te bieden. De Vogelbescherming Nederland levert vogelvides die u onder de dakrand kan plaatsen.
  • Let op of de panlatten – de horizontale latten die de pannen dragen – in goede staat zijn.
  • Houd de vernageling in de gaten. Als deze roest, kunnen de pannen verschuiven.
  • Voor meer tips zie de brochure Het pannendak onderaan deze pagina.

Leien daken

Er zijn grofweg twee soorten leien daken. Maasdekking is dakbedekking door middel van rechthoekige leien. Rijndekking bestaat uit schubvormige leien. De levensduur van een leien dak kan variëren van 30 tot wel 100 jaar.

Onderhoud en inspectie

Slechte leien zijn vaak goed te herkennen omdat ze afwijken qua kleur. Soms zijn ze opgezwollen of poreus. De klank van de lei zegt ook iets. Een ‘ervaren oor’ is dan wel noodzakelijk. Lekkages kunnen ontstaan doordat leien zijn gebroken, gescheurd of gevallen. Een kapotte lei moet zo snel mogelijk worden vervangen. Zijn er veel leien tegelijk beschadigd, probeer dan te achterhalen wat de oorzaak is. Wellicht heeft het te maken met de onderhoudstoestand, bevestiging, levensduur of onderliggende constructie. Voor meer tips zie de brochures onder aan deze pagina: Leien in Maasdekking, Leien in Rijndekking en Het keuren van natuurstenen leien.

Rieten daken

Als het een beetje meezit, kan een rieten dak 80 jaar oud worden. Er zijn echter veel factoren die de kwaliteit van het rietdek kunnen beïnvloeden.

Onderhoud en inspectie

De lengte van het dakschild, de dikte van het rietdek, de toegepaste bindtechniek en de kwaliteit van de constructie spelen een rol in de levensduur van een rieten dak. Ook de hellingshoek is belangrijk; hoe steiler het dak, des te sneller het regenwater wordt afgevoerd. Calamiteiten zoals storm en brand kunnen een abrupt einde maken aan een rieten dak. Maar ook wijzigingen in de dakconstructie, de manier waarop de ruimten onder het dak worden gebruikt en de kwaliteit van het onderhoud beïnvloeden de levensduur. Om eventuele schade bijtijds te herstellen is het dan ook aan te raden om het dak jaarlijks te (laten) inspecteren. Voor meer tips zie de brochures Onderhoud van rieten daken en De kwaliteit van riet als dakbedekking.

Dakkapellen en dakramen

Een nieuw dakraam of dakkapel brengt veel ruimte en licht waardoor er op zolder extra leefruimte ontstaat. Het is echter een grote inbreuk op de monumentale kapconstructie. Het is dan ook niet toegestaan om zonder meer een dakkapel of dakraam op uw monument te plaatsen. Informeer eerst bij de monumentenambtenaar van uw gemeente. Ook bij de reconstructie van een verdwenen dakraam of dakkapel is het aan te raden om met uw gemeente in overleg te gaan. Er zijn geen financierings- en fiscale aftrek mogelijkheden bij een reconstructie.

Aandachtspunten bij plaatsing van dakkapel of raam

  • Plaats een dakraam altijd tussen de sporen of spanten van het dak.

  • Kijk goed naar de verhouding tussen dakramen en het dakoppervlak. Het gesloten karakter van het dak moet gehandhaafd blijven.
  • Overweeg alternatieve oplossingen. Leveren daglichtlampen niet voldoende licht op? Kunnen lichtkokers die het licht reflecteren een uitkomst bieden?
  • Voor de isolatie van een keuken of een badkamer zijn vaak meerdere afvoeren in het dak nodig. Probeer het aantal te beperken door ze te bundelen. Soms kunnen schoorstenen opnieuw worden gebruikt of opgemetseld.
  • Lees ook de brochure Licht op zolder.

Heeft u kunnen vinden wat u zocht?

Bedankt voor uw terugkoppeling.