Paviljoenstraat 1, Grou

Inleiding

Het object bestaat uit een blokje van vier WONINGEN met erf en bleekjes (nu voortuinen) aan de zuidzijde, gebouwd in opdracht van de Kerkvoogdij van de Nederduitsche Hervormde Gemeente in 1903. Het ontwerp is in de detaillering beïnvloed door de Overgangsarchitectuur. Het ontwerp is getekend en het bestek geschreven door K. Budstra, architect te Grou. De bouw van de woningen werd gegund aan de timmerlieden H.J. van der Veen en D.T. Hiemstra uit Grou. Het woningblok is in 1904 overgedragen aan de Diaconie van de kerk. De woningen zijn sedertdien aangepast aan modernere wooneisen (onder meer: vervangen tonnetjestoilet door watercloset, verwijderen bedstede en inrichting van slaapvertrek op zolderverdieping), waarbij ook de zesruits roedeverdeling in de ramen (met uitzondering van die in de kopwoningen) zijn gewijzigd. Van het woningblok heeft de kopwoning door de oriëntatie naar de Gedempte Haven en de detaillering van de geveltop een rijker accent gekregen. De woningen hebben een compacte indeling met als opvallend element het vierpans daklicht met lichtkoker voor bovenlicht in de keuken. De indeling van de woningen is voor de bescherming van ondergeschikt belang: hoewel de structuur veelal nog herkenbaar is, is de inrichting geheel gemoderniseerd.

Omschrijving

Het bouwblok heeft globaal een rechthoekige plattegrond bestaande uit één bouwlaag onder zadeldak; aan de noordzijde aanbouwen onder lessenaardak. De dakschilden zijn belegd met gesmoorde gegolfde Friese pannen. Op de nok vier gemetselde schoorstenen en op het zuidelijk dakschild twee houten dakkapellen met een ingesnoerd tentdak. De geveltop aan de westzijde is versierd met ajourwerk in het sierspant en aan de makelaar.

De gevels zijn opgetrokken in bruine baksteen. Het vanaf de openbare straat zichtbare voegwerk heeft een knipvoeg en voor het overige een dagstreep. Langs de onder-, wissel- en bovendorpel van de ramen is de gevel verlevendigd met twee banden met gele baksteen; in de westelijke geveltop met twee identieke banden. De tussenwoningen zijn drie traveeën breed: twee vensters en een deuropening. De kopwoning heeft in de langsgevel een raam van de provisiekelder, een lichtvenster en in de voorgevel aan de Gedempte Haven twee zesruits-vensters en een deuropening. De deuropeningen hebben een beraapte stoep. In de geveltop een zesruits-venster met afgesnoten hoeken.

De lichtopeningen zijn onder een getoogde streklaag; alleen de kopwoning heeft zesruits-vensters. Aan de blokwoningen hebben de streklagen gele bakstenen imitatie aanzet- en sluitstenen; aan de kopwoning hebben deze een geblokte versiering. In het trommelveld siermetselwerk: het siermetselwerk van de kopwoning is ruitvormig; van de blokwoningen horizontaal. Aan de noordzijde van het woningblok een steegje met aanbouwen. De eerste aanbouw vanaf de Gedempte Haven heeft een versierde windveer, de overige windveren zijn onversierd. De aanbouwen hebben een achteringang met een opgeklampte deur met een ruitvormig raampje en een toilet.

Waardering

De vier woningen met erf en bleekjes aan de zuidzijde gebouwd in 1903 naar ontwerp van K. Budstra onder Overgangsarchitectuur zijn van algemeen cultuurhistorisch belang:

- als vroeg voorbeeld van sociale woningbouw in de voormalige gemeente Idaarderadeel,

- vanwege de bijzondere detaillering van de kopwoningen,

- vanwege de visuele betekenis van het object in de wijk het Oosterveld,

- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur,

- vanwege de visuele en structurele gaafheid van het woonblok dat ligt in de uitbreiding van het beschermd dorpsgezicht Grou.

Monumenten.nl maakt u wegwijs in monumentenland

Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.

Locatie

Monumentnummer
514868
Complexnaam
Woningcomplex
Provincie
Gemeente
Plaats
Complexomschrijving

Inleiding

Het complex bestaat uit twee blokjes van vier WONINGEN 'met erf en bleekjes (nu voortuinen) aan de noordwest- en zuidzijde', gebouwd in opdracht van de Kerkvoogdij van de Nederduitsche Hervormde Gemeente in 1903. Het ontwerp is in de detaillering beïnvloed door de Overgangsarchitectuur. K. Budstra, architect te Grou maakte het ontwerp en schreef het bestek. De bouw van de woningen werd gegund aan de timmerlieden H.J. van der Veen en D.T. Hiemstra uit Grou. De woningblokken van de Hervormde Kerkvoogdij zijn in 1904 overgedragen aan de Diaconie van de kerk. Van de woningblokken hebben de kopwoningen door hun oriëntatie en detaillering van de geveltoppen een rijker accent gekregen. De indeling van de woningen is voor de bescherming van ondergeschikt belang: hoewel de structuur veelal nog herkenbaar is, is de inrichting geheel gemoderniseerd.

De woningen liggen tegenwoordig in de wijk 'de Oosterveldbuurt' en binnen de uitbreiding van het beschermd dorpsgezicht Grou. Het gebied, dat in de 19de eeuw lokaal bekend was als 'de Finne' of 'het Oosterveld' was nagenoeg onbebouwd weide- en hooiland in eigendom van de Hervormde kerk. Rond 1900 werd enerzijds door de kerkelijke gemeente een oplossing gezocht voor woningverbetering van diakoniewoningen, terwijl anderzijds de burgerlijke gemeente een terrein zocht voor woninguitbreiding. Op het terrein bouwde eerst de Kerkelijke Gemeente, waarna kennelijk overeenstemming werd bereikt met de Woningbouwvereniging Oosterveld NV over de bouw van enkele straatwanden die in 1905 werden gerealiseerd. De woningbouwvereniging ging later op in Woningbouwstichting Idaarderadeel (gesticht 1913) die er ook enkele bouwprojecten heeft uitgevoerd.

Waardering

De acht woningen met tussen-erf en bleekjes aan de noordwest- en zuidzijde, gebouwd in 1903 naar ontwerp van K. Budstra onder Overgangsarchitectuur zijn van algemeen cultuurhistorisch belang:

- als vroeg voorbeeld van sociale woningbouw in de voormalige gemeente Idaarderadeel,

- vanwege de bijzondere detaillering van de kopwoningen,

- vanwege de visuele betekenis van het woningenblok in de wijk het Oosterveld,

- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur,

- vanwege de visuele en structurele gaafheid van het complex dat ligt in de uitbreiding van het beschermd dorpsgezicht Grou.

Eigenschappen

Functies
Functie Hoofdcategorie Subcategorie Functietype Is hoofdfunctie
Woonhuis Woningen en woningbouwcomplexen Woonhuis(K) oorspronkelijke functie Ja
Adressen
Straat Getal Achtervoegsel Postcode Plaats Locatie Situatie Is hoofdadres
Paviljoenstraat 1 9001 BN Grou Ja
Paviljoenstraat 3 9001 BN Grou
Paviljoenstraat 5 9001 BN Grou
Paviljoenstraat 7 9001 BN Grou
Types
Hoofdcategorie Subcategorie Beschrijving Notitie
Woningen en woningbouwcomplexen Woonhuis(K) Arbeiderswoning(K)
Percelen
Kadastraal perceel Kadastrale sectie Kadastraal object Appartement Kadastrale gemeente
A 2039 Grouw
A 2042 Grouw
A 2040 Grouw
A 2041 Grouw
Bouwperioden
Start Eind Notitie Beschrijving
1903 1903 vervaardiging
Ambachten
Name Beroep Notitie
Budstra, K. ; Drenthe architect / bouwkundige / constructeur
Veen van der, H.J. ; Drenthe aannemer / uitvoerder
Hiemstra, D.T. ; Drenthe aannemer / uitvoerder
Naar boven