Seminarie Hageveld, Heemstede

Inleiding

Het omvangrijke HOOFDGEBOUW werd ontworpen in een formele stijl die getuigt van een heroriëntatie op de Hollands-Classicistische architectuur uit de 17de eeuw.

Omschrijving

Hoofdgebouw van het voormalige seminarie Hageveld, geheel symmetrisch gebouwd op in een in hoofdvorm H-vormig grondplan met oost-westelijke hoofdrichting. In de oostelijke helft van de H bevindt zich op de middenas (O-W) een voormalige koepelkerk op ovaal grondplan die het hart vormt van het gebouw. De bebouwing bestaat over het algemeen uit souterrain, beletage, tweede verdieping en kapverdieping. De koepelkerk is in oorsprong een ongedeelde ruimte onder een hoge koepel. Het muurwerk is steeds opgetrokken in rode baksteen boven een uitgemetselde plint in grijze breuksteen. Risalerende middenpartijen, gebosseerde hoeken en pilasters alsmede delen van hoofdgestellen en vensteromlijstingen zijn uitgevoerd in zandsteen. De bekapping is een uit schild-, zadel- en tentdaken samengestelde kap met lei in Maasdekking. De noklijnen van de hoekpaviljoens en de risalerende middenpartij aan de westzijde liggen steeds hoger. De noklijnen hebben zowel een oost-westelijke als een noord-zuidelijke hoofdrichting. Het gebouw wordt gedomineerd door de ovale koepel met ovale lantaarn boven de voormalige kerk. Het muurwerk van alle onderdelen van het gebouw wordt aan de bovenzijde afgesloten door een kroonlijst. De vensters zijn alle van hout en hebben meerruits ramen met roedenverdeling. De steeds direct boven de kapvoet geplaatste dakkapellen zijn alle getoogd en voorzien van meerruits ramen met overwegend vierkante en rechthoekige roedenverdeling. Een ruitvormige roedenverdeling is toegepast bij enige vensters in de kopse zijden van de vleugels aan de achterzijde (O). De representatieve U-vormige voorzijde (W) heeft een centraal geplaatste hoofdingang in het terugliggende gedeelte. De hoofdingang, met bordes in natuursteen, bevindt zich in een hoger opgetrokken, rijk gedecoreerde middenrisaliet. Deze middenrisaliet heeft gebosseerde hoeken en een zware kroonlijst die in het midden wordt doorbroken door een topgevel met hooggeplaatst rond venster onder spiegelboog. Centraal in de middenrisaliet bevindt zich de in zandsteen uitgevoerde ingangspartij. De ingangspartij bevat een dubbele paneeldeur met getoogd bovenlicht onder een voor de verdieping geplaatst en op twee consoles rustend balkon met op de voorzijde het woord HAGEVELD. Het balkon wordt vanaf de verdieping betreden via een groot meerruits venster met stolpdeur. Dit venster is rondom gedecoreerd. Aan de bovenzijde bestaat deze decoratie uit een zandstenen gevelsculptuur waarin onder meer een bisschopsstaf en een mijter zijn verwerkt. Boven deze gevelsculptuur bevinden zich de in brons uitgevoerde Romeinse cijfers MCMXXIII (1923). Links van deze gevelsculptuur staat in bronzen letters PORTA en rechts hiervan COELI. Aan weerszijden van de middenrisaliet bevindt zich een smal venster met meerruits roedenverdeling. Het muurwerk aan weerszijden van de middenrisaliet is acht vensterassen breed. Onder de vensters van de parterre bevinden zich lage, met natuursteen omlijste souterrainvensters.

De beide naar voren springende armen van de voorzijde hebben een lengte van zes en een breedte van drie vensterassen. Ook hier zijn in de plint van het gebouw met natuursteen omlijste souterrain-vensters geplaatst. De hoeken van de kopse zijden van de naar voren springende vleugels zijn net als de eerder genoemde middenrisaliet gebosseerd. De kroonlijst van deze kopse zijden wordt in het midden doorbroken door een met zandsteen gedecoreerde geveltop met meerruits venster. De kopse zijde van de zuidelijke arm heeft in de geveltop een gesculptureerd Andreaskruis en daaronder de Romeinse cijfers MDCCCXVII (1817). De kopse zijde van de noordelijke arm heeft in de geveltop een gesculptureerd lam met staf en daaronder dezelfde Romeinse cijfers.

De achterzijde (O) bestaat uit twee naar voren komende vleugels die de koepelkerk flankeren. De vleugels hebben een lengte van 17 vensterassen en worden op de uiteinden door hogere en dwars geplaatste paviljoens ter breedte van twee en ter lengte van vier vensterrassen beëindigd. In de noklijnen van de twee schilddaken bevinden zich in het midden identieke dakruiters onder kleine spitse tentdaken. De paviljoens hebben naast de gebosseerde hoekpilasters elk een tweede pilaster die de buitenste vensterassen in een travee plaatsen. De regelmatige plaatsing van de vensters wordt ter hoogte van de parterre - deze paviljoens hebben geen souterrain en beletage - doorbroken door twee trapsgewijs oplopende verticale vensters. Deze vensters zijn gekoppeld. Op de tweede verdieping bevinden zich aan de lengtezijde de eerder genoemde ramen met ruitvormige roedenverdeling. Deze paviljoens worden sinds 1961 door de eerder genoemde reeks houten noodlokalen van één bouwlaag met elkaar verbonden. De vleugels verbinden de paviljoens met een noord-zuidgericht volume dat de "middenbalk" van het H-vormige grondplan vormt (zie alinea noordzijde en zuidzijde). Vanaf de beide vleugels omarmen ovaalvormige galerijen het aangrenzende sportveld aan de oostzijde van het gebouw. De galerijen hebben een achterwand in rode baksteen en een in houtwerk uitgevoerde overkapping waarvan de bovenzijde plat is en met mastiek gedekt. De overkapping heeft een afhangende rand van verticaal beschot met golvende onderzijde.

De beide zijkanten (N en Z) zijn in hoofdvorm identiek. Genoemd zijn reeds de oost-west gerichte vleugels die de op het oosten gelegen paviljoens met een centraal dwarsvolume ("middenbalk") verbinden. Dit centrale dwarsvolume heeft twee bouwlagen met kap. Het heeft aan beide zijden uitstekende vleugels die elk door een vierkant paviljoen ter breedte van vier vensterassen worden afgesloten. Deze paviljoens zijn hoger dan de vleugels en worden afgesloten door een tentdak. Tegen het noordelijke paviljoen staat nog een lager rechthoekig volume met de functie van kapel. Aan de noordzijde bevindt zich ten oosten van het centrale dwarsvolume een hoge ronde en vrijstaande schoorsteen in rode baksteen op breder uitgemetselde voet. Ten westen van het dwarsvolume verbinden korte oost-westvleugels dit dwarsvolume met het eerder genoemde U-vormige blok aan de voorzijde (W). Deze korte oost-westvleugels, met een lengte van tien vensterassen, worden beëindigd door rechthoekige hogere paviljoens die tevens de beide vleugels van de U-vormige voorzijde (W) vormen. Deze paviljoens hebben een lengte van vier vensterassen aan weerszijden van grote vijfzijdige erkers over de totale gevelhoogte.

De in de middenas (O-W) geplaatste voormalige koepelkerk met crypte, staat met de westzijde tegen het eerder genoemde dwarsvolume ("middenbalk") vanuit de parterre waarvan de kerk ook wordt betreden. De ovaalvormige hoofdmassa van het muurwerk wordt afgesloten door een zwaar omgaand hoofdgestel dat rust op pilasters die het muurwerk aan noord- en zuidzijde in zes traveeën verdelen. Tegen elk van deze traveeën staat een half uitgebouwde kapel (absis) op half-cirkelvormig grondplan onder half koepelgewelf. Boven de kapellen bevindt zich in elke travee een groot rechthoekig venster. Aan de oostzijde is het hoofdvolume vergroot met een lagere beuk met rondgang die absidiaal wordt beëindigd. De noklijn van de kap van deze beuk bevindt zich ter hoogte van de kroonlijst van het hoofdgestel van de hoofdmassa. Het muurwerk van de beuk wordt boven de rondgang ook door pilasters geleed. Tussen deze pilasters bevinden zich ronde vensters. De koepel wordt geleed door uitspringende ribben die corresponderen met de pilasters van het muurwerk. De constructie bestaat uit een binnen- en een buitenkoepel. In de dakvlakken van de koepel zijn ovaalvormige kapellen geplaatst. Deze kapellen verlichten de ruimte tussen de binnen- en buitenkoepel. De koepel wordt bekroond door een ovale lantaarn waarvan de wederom koepelvormige afsluiting rust op kleine rondomgaande zuilen. Het ovale interieur van de koepelkerk is behoudens de met de liturgie verband houdende zaken in structuur bewaard gebleven. De ruimte wordt echter sinds enige jaren horizontaal gedeeld door een houten vloer. De oorspronkelijke ongedeelde ruimte wordt geleed door twaalf korintische pilasters die een hoofdgestel dragen. In elk der kapitelen is de naam van een apostel aangebracht. De koepelvorm daarboven heeft een cassetteplafond dat op het hoogste punt overgaat in een religieuze plafondschildering. De ruimte werd in oorsprong alleen verlicht door de grote rechthoekige vensters. De na de plaatsing van de vloer ontstane parterre ontvangt thans daglicht door nieuw gemaakte vensters in de absiden. Ook in de overige delen van het gebouw is het interieur grotendeels bewaard gebleven. Delen zijn echter wel aan het oog ontrokken, zoals het gemetselde gewelf van de bibliotheek (voorzijde ZW) dat thans schuilgaat onder een systeemplafond.

Waardering

Vanuit architectuurhistorisch oogpunt is het hoofdgebouw van algemeen belang vanwege de kwaliteit van het ontwerp, de gaaf bewaard gebleven hoofdvorm en detailering alsmede de plaats die het inneemt binnen het oeuvre van de architect Jan Stuyt. Het object is voorts van stedebouwkundig belang vanwege het silhouet van de koepel in het bebouwingsbeeld van de gemeente Heemstede.

Locatie

Rijksmonument nummer
508446
Complexnaam
Seminarie Hageveld
Gemeente
Plaats
Complexomschrijving

Inleiding

In het oosten van de gemeente Heemstede gelegen complex van het voormalige SEMINARIE Hageveld. Het hoofdgebouw bevatte naast een seminarie onder meer een internaat en woonruimten voor religieuzen. Het complex werd in de jaren 1922 - 1925 gebouwd naar ontwerp van Jan Stuyt, in opdracht van het Bisdom Haarlem op het grondgebied van de voormalige buitenplaats Het Klooster, waarvan de resterende bebouwing (villa en koetshuis) en de landschappelijke tuinaanleg dateert uit het derde kwart van de 19de eeuw. Uitvoerder van het plan van Jan Stuyt was C. Jonckbloedt. Het complex bleef tot circa 1980 in gebruik als seminarie. Daarna werden er in het hoofdgebouw een rooms-katholiek gymnasium - genaamd Bisschoppelijk College Hageveld - en de Noordhollandse Bestuursacademie ondergebracht.

De tot het voormalige seminarie behorende bebouwing bevat naast het hoofdgebouw, een voormalige bakkerij en slachterij en een brug. Ook de genoemde 19de-eeuwse bebouwing hoort bij het complex. In 1961 werd het hoofdgebouw aan de oostzijde met een reeks klaslokalen van één bouwlaag uitgebreid.

NB Onder de bescherming vallen alleen het hoofdgebouw en de brug die toegang geeft tot het voorplein. De voormalige bakkerij en slachterij, de 19de-eeuwse bebouwing en de in 1961 gerealiseerde uitbreiding vallen derhalve buiten de bescherming. Dit laatste geldt ook voor alle naoorlogse toevoegingen en wijzigingen met betrekking tot de onroerende onderdelen van het exterieur en het interieur.

Omschrijving Het markante oost-west gesitueerde hoofdgebouw vormt het hart van het complex. Het aan de westzijde gelegen voorplein wordt bereikt via de tot het complex behorende brug over een slingerende waterpartij uit de laat 19de-eeuwse landschapstuin. De voormalig bakkerij en slachterij liggen ten zuidwesten van het hoofdgebouw en direct aan de oostzijde van de eerder genoemde waterpartij.

Waardering Het voormalige seminarie, thans onder meer bisschoppelijk college Hageveld, is van algemeen belang uit cultuurhistorisch oogpunt als monumentaal seminarie uit de twintiger jaren van de 20ste eeuw in het westen van Nederland. Het geeft blijk van de grote maatschappelijke bloei van het rooms-katholicisme in die periode. Voor de architectuurhistorische- en stedebouwkundige waarden wordt verwezen naar de objectbeschrijving van het hoofdgebouw.

Eigenschappen

Functies
Functie Hoofdcategorie Subcategorie Functietype Is hoofdfunctie
Seminarie(F) Religieuze gebouwen Kerk en kerkonderdeel oorspronkelijke functie
Opleidingscentrum Cultuur, gezondheid en wetenschap Onderwijs en wetenschap oorspronkelijke functie Ja
Adressen
Straat Getal Achtervoegsel Postcode Plaats Locatie Situatie Is hoofdadres
Hageveld 2 2102 LN Heemstede Ja
Hageveld 2 TR 2102 LN Heemstede
Hageveld 4 2102 LN Heemstede
Hageveld 6 2102 LN Heemstede
Hageveld 8 2102 LN Heemstede
Hageveld 10 2102 LN Heemstede
Hageveld 12 2102 LN Heemstede
Hageveld 14 2102 LN Heemstede
Hageveld 16 2102 LN Heemstede
Hageveld 18 2102 LN Heemstede
Hageveld 20 2102 LN Heemstede
Hageveld 22 2102 LN Heemstede
Hageveld 24 2102 LN Heemstede
Hageveld 26 2102 LN Heemstede
Hageveld 28 2102 LN Heemstede
Hageveld 30 2102 LN Heemstede
Hageveld 32 2102 LN Heemstede
Hageveld 34 2102 LN Heemstede
Hageveld 36 2102 LN Heemstede
Hageveld 38 2102 LN Heemstede
Hageveld 40 2102 LN Heemstede
Hageveld 42 2102 LN Heemstede
Hageveld 44 2102 LN Heemstede
Hageveld 46 2102 LN Heemstede
Hageveld 48 2102 LN Heemstede
Hageveld 50 2102 LN Heemstede
Hageveld 52 2102 LN Heemstede
Hageveld 54 2102 LN Heemstede
Hageveld 56 2102 LN Heemstede
Hageveld 58 2102 LN Heemstede
Hageveld 60 2102 LN Heemstede
Hageveld 62 2102 LN Heemstede
Hageveld 64 2102 LN Heemstede
Hageveld 66 2102 LN Heemstede
Hageveld 68 2102 LN Heemstede
Hageveld 70 2102 LN Heemstede
Hageveld 72 2102 LN Heemstede
Hageveld 74 2102 LN Heemstede
Hageveld 76 2102 LN Heemstede
Hageveld 78 2102 LN Heemstede
Hageveld 80 2102 LN Heemstede
Hageveld 82 2102 LN Heemstede
Hageveld 84 2102 LN Heemstede
Hageveld 86 2102 LN Heemstede
Hageveld 88 2102 LN Heemstede
Hageveld 90 2102 LN Heemstede
Hageveld 92 2102 LN Heemstede
Hageveld 94 2102 LN Heemstede
Hageveld 96 2102 LN Heemstede
Hageveld 98 2102 LN Heemstede
Hageveld 100 2102 LN Heemstede
Hageveld 102 2102 LN Heemstede
Hageveld 104 2102 LN Heemstede
Percelen
Kadastraal perceel Kadastrale sectie Kadastraal object Appartement Kadastrale gemeente
9789 A 9798 A10 Heemstede
9789 A 9798 A100 Heemstede
9789 A 9798 A101 Heemstede
9789 A 9798 A102 Heemstede
9789 A 9798 A103 Heemstede
9789 A 9798 A104 Heemstede
9789 A 9798 A105 Heemstede
9789 A 9798 A106 Heemstede
9789 A 9798 A107 Heemstede
9789 A 9798 A108 Heemstede
9789 A 9798 A109 Heemstede
9789 A 9798 A11 Heemstede
9789 A 9798 A110 Heemstede
9789 A 9798 A111 Heemstede
9789 A 9798 A112 Heemstede
9789 A 9798 A113 Heemstede
9789 A 9798 A114 Heemstede
9789 A 9798 A115 Heemstede
9789 A 9798 A116 Heemstede
9789 A 9798 A117 Heemstede
9789 A 9798 A118 Heemstede
9789 A 9798 A119 Heemstede
9789 A 9798 A12 Heemstede
9789 A 9798 A120 Heemstede
9789 A 9798 A121 Heemstede
9789 A 9798 A122 Heemstede
9789 A 9798 A123 Heemstede
9789 A 9798 A124 Heemstede
9789 A 9798 A125 Heemstede
9789 A 9798 A126 Heemstede
9789 A 9798 A127 Heemstede
9789 A 9798 A128 Heemstede
9789 A 9798 A129 Heemstede
9789 A 9798 A13 Heemstede
9789 A 9798 A130 Heemstede
9789 A 9798 A131 Heemstede
9789 A 9798 A132 Heemstede
9789 A 9798 A133 Heemstede
9789 A 9798 A134 Heemstede
9789 A 9798 A135 Heemstede
9789 A 9798 A136 Heemstede
9789 A 9798 A137 Heemstede
9789 A 9798 A138 Heemstede
9789 A 9798 A139 Heemstede
9789 A 9798 A14 Heemstede
9789 A 9798 A140 Heemstede
9789 A 9798 A141 Heemstede
9789 A 9798 A142 Heemstede
9789 A 9798 A143 Heemstede
9789 A 9798 A144 Heemstede
9789 A 9798 A145 Heemstede
9789 A 9798 A146 Heemstede
9789 A 9798 A147 Heemstede
9789 A 9798 A148 Heemstede
9789 A 9798 A149 Heemstede
9789 A 9798 A15 Heemstede
9789 A 9798 A150 Heemstede
9789 A 9798 A151 Heemstede
9789 A 9798 A152 Heemstede
9789 A 9798 A153 Heemstede
9789 A 9798 A154 Heemstede
9789 A 9798 A155 Heemstede
9789 A 9798 A156 Heemstede
9789 A 9798 A157 Heemstede
9789 A 9798 A16 Heemstede
9789 A 9798 A160 Heemstede
9789 A 9798 A161 Heemstede
9789 A 9798 A162 Heemstede
9789 A 9798 A17 Heemstede
9789 A 9798 A18 Heemstede
9789 A 9798 A19 Heemstede
9789 A 9798 A2 Heemstede
9789 A 9798 A20 Heemstede
9789 A 9798 A21 Heemstede
9789 A 9798 A22 Heemstede
9789 A 9798 A23 Heemstede
9789 A 9798 A24 Heemstede
9789 A 9798 A25 Heemstede
9789 A 9798 A26 Heemstede
9789 A 9798 A27 Heemstede
9789 A 9798 A28 Heemstede
9789 A 9798 A29 Heemstede
9789 A 9798 A3 Heemstede
9789 A 9798 A30 Heemstede
9789 A 9798 A31 Heemstede
9789 A 9798 A32 Heemstede
9789 A 9798 A33 Heemstede
9789 A 9798 A34 Heemstede
9789 A 9798 A35 Heemstede
9789 A 9798 A36 Heemstede
9789 A 9798 A37 Heemstede
9789 A 9798 A38 Heemstede
9789 A 9798 A39 Heemstede
9789 A 9798 A4 Heemstede
9789 A 9798 A40 Heemstede
9789 A 9798 A41 Heemstede
9789 A 9798 A42 Heemstede
9789 A 9798 A43 Heemstede
9789 A 9798 A44 Heemstede
9789 A 9798 A45 Heemstede
9789 A 9798 A46 Heemstede
9789 A 9798 A47 Heemstede
9789 A 9798 A48 Heemstede
9789 A 9798 A49 Heemstede
9789 A 9798 A5 Heemstede
9789 A 9798 A50 Heemstede
9789 A 9798 A51 Heemstede
9789 A 9798 A52 Heemstede
9789 A 9798 A53 Heemstede
9789 A 9798 A54 Heemstede
9789 A 9798 A55 Heemstede
9789 A 9798 A56 Heemstede
9789 A 9798 A57 Heemstede
9789 A 9798 A58 Heemstede
9789 A 9798 A59 Heemstede
9789 A 9798 A6 Heemstede
9789 A 9798 A60 Heemstede
9789 A 9798 A61 Heemstede
9789 A 9798 A62 Heemstede
9789 A 9798 A63 Heemstede
9789 A 9798 A64 Heemstede
9789 A 9798 A65 Heemstede
9789 A 9798 A66 Heemstede
9789 A 9798 A67 Heemstede
9789 A 9798 A68 Heemstede
9789 A 9798 A69 Heemstede
9789 A 9798 A7 Heemstede
9789 A 9798 A70 Heemstede
9789 A 9798 A71 Heemstede
9789 A 9798 A72 Heemstede
9789 A 9798 A73 Heemstede
9789 A 9798 A74 Heemstede
9789 A 9798 A75 Heemstede
9789 A 9798 A76 Heemstede
9789 A 9798 A77 Heemstede
9789 A 9798 A78 Heemstede
9789 A 9798 A79 Heemstede
9789 A 9798 A8 Heemstede
9789 A 9798 A80 Heemstede
9789 A 9798 A81 Heemstede
9789 A 9798 A82 Heemstede
9789 A 9798 A83 Heemstede
9789 A 9798 A84 Heemstede
9789 A 9798 A85 Heemstede
9789 A 9798 A86 Heemstede
9789 A 9798 A87 Heemstede
9789 A 9798 A88 Heemstede
9789 A 9798 A89 Heemstede
9789 A 9798 A9 Heemstede
9789 A 9798 A90 Heemstede
9789 A 9798 A91 Heemstede
9789 A 9798 A92 Heemstede
9789 A 9798 A93 Heemstede
9789 A 9798 A94 Heemstede
9789 A 9798 A95 Heemstede
9789 A 9798 A96 Heemstede
9789 A 9798 A97 Heemstede
9789 A 9798 A98 Heemstede
9789 A 9798 A99 Heemstede
A 9789 Heemstede
A 10009 Heemstede
Bouwperioden
Start Eind Notitie Beschrijving
1922 1930 vervaardiging
Ambachten
Name Beroep Notitie
Stuyt, J. ; Noord-Holland architect / bouwkundige / constructeur
Naar boven