Nieuwestad 125
Pand met verdieping onder dwars zadeldak tussen topgevels waarboven schoorstenen. De gevel in strak metselwerk is afgesloten door een geblokte kroonlijst, waarboven goede dakkapel met segmentvormige bekroning.
Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.
Winkel-woonhuis, gesitueerd op de hoek van het Herenwaltje, oorspronkelijk daterend uit het begin van de zeventiende eeuw, toen het pand vermoedelijk louter een woonfunctie had. In de achttiende en negentiende eeuw heeft het pand verbouwingen ondergaan, waardoor het een overwegend negentiende-eeuwse, classicistische uitstraling heeft gekregen. Een foto door E. Fuchs uit het derde kwart van de negentiende eeuw (Fuchs was van 1859 tot 1870 als fotograaf in Leeuwarden werkzaam) toont het pand met de begane grond ingedeeld in vier traveeën met aan de linkerzijde (west) een omlijste entree naar de verdieping en in het derde travee een entree tot de winkel, geflankeerd door vensters met zesruits schuiframen. De gehele pui werd beëindigd door een geprofileerde lijst, die werd gedragen door pilasters met ionische kapitelen. De zolder had toentertijd een rond venster met een Grieks kruis, die werd geflankeerd door een balustrade met spijlen (attiek). Blijkens een foto uit 1909 had de begane grond in dat jaar de huidige winkelpui en had de zolder een dakkajuit met bekronend tympaan, die werd geflankeerd door een balustrade met twee, met diagonale geplaatste spijlen gevulde, vakken. De winkelpui moet dus tussen 1870 en 1909 zijn gerealiseerd en dateert waarschijnlijk uit het laatste kwart van de negentiende eeuw. Kapel en balustrade zijn thans niet meer aanwezig. Als hoekpand maakt het pand een structuur- en architectonisch bepalend onderdeel uit van de historische (binnen) stad (beschermd stadsgezicht). De bescherming van het pand geldt het casco (exterieur en historische constructie) en het restant van de spiltrap op de verdieping. Exterieur: Het pand bestaat uit een voorhuis van twee bouwlagen en uit een achterhuis met een kelder en twee bouwlagen, beide onder een schilddak met nokschoorstenen, gedekt met gesmoorde Hollandse golfpannen. De voorgevel is gemetseld van roodbruine baksteen met een snijvoeg (nog origineel) en heeft hanekammen boven de vensters van de tweede bouwlaag. De wordt beëindigd door een geprofileerde gootlijst en een vlakke kroonlijst. De begane grond heeft een winkelpui, bestaande uit twee aan de zijkant geplaatste, gecanneleerde pilasters die een geprofileerde lijst dragen, en een portiek met ter weerszijden een etalage boven een hardstenen basement. Aan de westzijde bevindt zich een omlijste entree, die nog is voorzien van een restant van de negentiende-eeuwse puilijst. De omlijsting bestaat uit vlakke pilasters. De deur en het bovenlicht worden van elkaar gescheiden door een geprofileerd kalf. Het voegwerk in de penanten naast de pui is vernieuwd. De verdieping heeft drie vensters met zesruits schuiframen. De oorspronkelijke ramen zijn vervangen door ramen met dubbel glas met brede roeden. De zolder heeft drie korte vensters met tweeruits draairamen. Deze vensters formeren een mezzanino ten behoeve waarvan de voorgevel hoger is opgetrokken dan de zijgevel. De zijgevel is eveneens in roodbruine baksteen opgetrokken en wordt beëindigd door een bakgoot. De baksteen is door schoonstralen aangetast en het voegwerk is vernieuwd (omstreeks 2000). Reeksen muurankers (een schieter in de vorm van een rechte staaf) geven de balklagen aan en de vloerhoogten van de erachter gelegen ruimten. De begane grond van het voorhuis heeft aan de zuidzijde een venster dat aan de linker kant is ingehakt en ingekort (blijkens een foto uit 1884 was dit venster langer) en een venster met een schuifraam (oorspronkelijk een zesruits raam, maar de roeden van het onderraam zijn verwijderd). De verdieping heeft twee vensters met zesruits schuiframen. De begane grond van het achterhuis heeft drie vensters met een schuifraam (oorspronkelijk een zesruits raam, maar de roeden van het onderraam zijn verwijderd). De verdieping heeft drie vensters met zesruits schuiframen. Interieur: Het voorhuis heeft op de begane grond een achttiende-eeuwse balklaag (kwartrond profiel) met aan de oostzijde een raveling voor een schouw. De verdieping heeft een negentiende-eeuws gestucadoord plafond met een rozet in het midden. De balklaag van de kelder in het achterhuis is recent vervangen. De verdieping heeft op de grens van het voor- en achterhuis aan de westzijde een restant van een zeventiende-eeuwse spiltrap naar de zolder. De kapconstructie is door betimmeringen aan het oog onttrokken.
| Functie | Hoofdcategorie | Subcategorie | Functietype | Is hoofdfunctie |
|---|---|---|---|---|
| Winkel/woonhuis | – | – | Oorspronkelijke functie | – |
| Straat | Getal | Achtervoegsel | Postcode | Plaats | Locatie | Situatie | Is hoofdadres |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nieuwestad | 129 | – | 8911CP | – | – | – | – |
Pand met verdieping onder dwars zadeldak tussen topgevels waarboven schoorstenen. De gevel in strak metselwerk is afgesloten door een geblokte kroonlijst, waarboven goede dakkapel met segmentvormige bekroning.
Pand met twee verdiepingen, zolderverdieping onder zadeldak tegen lage klokgevel met rococo-ornament, 1770.
Pand met twee verdiepingen onder schilddak met hoekschoorstenen. Gevel geleed door smalle pilasters die geblokte kroonlijst dragen, XIX.