Eewal 53
Pand onder zadeldak tegen klokgevel, XVIII.
Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.
Het in een gesloten straatwand opgenomen pand is gebouwd als pastorie of kosterswoning met kosterij bij een rooms-katholiek complex waarvan naast de Dominicuskerk, ook een gasthuis en een jongensschool deel uitmaakten. De pastorie raakte de oorspronkelijke functie kwijt toen de Dominicuskerk in 1936 verhuisde. De meeste onderdelen van het kerkelijke complex zijn vervolgens gesloopt. De omstreeks 1900 in een aan de Neo-Renaissance verwante trant gebouwde pastorie is waarschijnlijk ontworpen door de Leeuwarder architect J.D. van der Weide. Exterieur: Het brede pand staat met twee bouwlagen onder een met rode en zwarte, verglaasde holle pannen gedekt schilddak. In het linker dakschild staan twee schoorstenen. De gevels zijn opgetrokken in schone en deels gepleisterde (linker zijgevel) baksteen. De vijf traveeën brede, symmetrische voorgevel staat boven een hardstenen plint en is voorzien van vensters met zesruits ramen onder strekken. De vensters op de begane grond staan bovendien boven hardstenen lekdorpels. De centraal in de gevel geplaatste deur staat onder een bovenlicht. De gevel wordt geleed door een dunne cordonlijst met afzaat en wordt beëindigd door een lijst van decoratief metselwerk van rode en gele baksteen en een op gesneden klossen rustende gootlijst. De klossen liggen op uitgemetselde baksteen. Het centrale verdiepingsvenster staat onder een rondboogvormige ontlastingsboog met een sluitsteen en met decoratief metselwerk in de boogtrommel. De uitgemetselde Vlaamse gevel is voorzien van een zadeldak, schouders, smeedijzeren sierankers, zandstenen kraagstenen en twee, onder rondbogen met aanzetstenen staande vensters. De boogtrommels zijn ingevuld met decoratief metselwerk. Op de schouders en de top (met afgebroken tuit) liggen hardstenen deklijsten. De linker zijgevel is gepleisterd en is slechts voorzien van één venster op de verdieping. De rechter gevel wordt beëindigd door een lijst van schone baksteen. Het smalle rechter deel is als de beëindiging van de voorgevel. Het bredere deel er links van heeft wel dezelfde ondersteuningen van de dakgoot als die aan de voorgevel maar is eenvoudiger en wordt slechts verlevendigd door kaders van gele baksteen. De rechter zijgevel vertoont een knik en loopt rechts van de knik schuin naar achteren. De gevel is gepleisterd op de begane grond en is in deze bouwlaag voorzien van één, slecht zichtbaar venster. De in schone baksteen opgetrokken verdieping bevat slecht een klein, onder rollaag staand venster en wordt tot de knik beëindigd door decoratief metselwerk, dat is doorgetrokken vanuit de voorgevel. Het bredere rechter deel van de gevel heeft een beëindiging als het brede linker deel van de linker zijgevel. In deze zijgevel zijn vanuit het inwendige nog sporen van enkele dichtgemetselde gevelopeningen zichtbaar. De detaillering van de in schone baksteen opgetrokken achtergevel is te vergelijken met die van de voorgevel. De achtergevel heeft echter een andere indeling met op de begane grond twee stel openslaande paneel-/glasdeuren met bovenlichten en aan weerszijden een venster met zesruitsraam en afzaat. Alle vier gevelopeningen staan onder strek. De vier verdiepingsvensters met zesruits schuiframen staan net als de verdiepingsvensters in de voorgevel boven een cordonlijst met afzaat. Ook de decoratieve gevelbeëindiging en de Vlaamse gevel met tuit zijn vergelijkbaar met die van de voorgevel. Alleen zijn hier de kraagstukken vervangen door eraan refererende versies van getrapt uitgemetselde gele baksteen. Interieur: Het inwendige van het huis is voor een deel in de oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De vanaf de voordeur naar de achterdeur lopende gang heeft nog de oorspronkelijke betegeling met decoratieve patronen en de paneeldeuren aan de gang staan binnen de oorspronkelijke, geprofileerde omlijsting. In één van de kamers op de begane grond bevindt zich nog een marmeren schoorsteenmantel. De naar de verdieping voerende oorspronkelijke, gewelfde scheluwe trap met tussenbordes en houten trappaal heeft een trapbalustrade met gietijzeren spijlen en een geprofileerde houten handlijst. Ook op de verdieping staan enkele van de paneeldeuren nog binnen een geprofileerde omlijsting. De houten gordingkap is ook nog oorspronkelijk.
| Functie | Hoofdcategorie | Subcategorie | Functietype | Is hoofdfunctie |
|---|---|---|---|---|
| Kosterswoning | – | – | Oorspronkelijke functie | – |
| Woonfunctie | Religieuze gebouwen | – | Huidige functie | – |
| Straat | Getal | Achtervoegsel | Postcode | Plaats | Locatie | Situatie | Is hoofdadres |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Speelmansstraat | 35 | – | 8911GN | – | – | – | – |
Pand onder zadeldak tegen klokgevel, XVIII.
Pand onder voor afgeschuind zadeldak; topschoorsteen en dakkapel op voorschild; kroonlijst met rozetten XIX. Zesruitsvensters en omlijste deur.
Pand onder zadeldak met voorschild; geblokte kroonlijst. Zesruitsvensters.