Nieuwestad 37
Hoekpand onder zadeldak; gevels gepleisterd; op de verdieping zesruits vensters.
Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.
Woonhuis uit circa 1600, gesitueerd op de hoek van de Burmaniastraat. Op de vogelvluchtkaart van Leeuwarden door Johannes Sems uit 1603 staat een diep pand van drie bouwlagen onder een zadeldak. Aan de Burmaniastraat zijn zeker even grote bouwvolumen weergegeven, maar of dit spoort met de werkelijke situatie toentertijd is zeer de vraag. De vroeger zelfstandige twee panden die nu deel uitmaken van het hoekpand aan de Nieuwestad hebben vrij smalle historische voorgevels, die niet helemaal zijn te rijmen met het kaartbeeld. Waarschijnlijk zijn omstreeks 1900 die twee op de Burmaniastraat georiënteerde panden bij het hoekhuis getrokken en onder één kap gebracht. In de loop van de negentiende eeuw is het pand aan de voorzijde gesplitst in een winkelruimte op de begane grond en een bovenwoning. Toen is ook een winkelpui aangebracht (XIX-B). De bovenramen van deze pui zijn omstreeks 1920-1930 voorzien van gekleurd glas-in-lood in Art Deco-stijl en in 1946 is de oorspronkelijke, dubbele winkeldeur vervangen door een enkele deur met zijlichten en zijn de wisseldorpels vervangen door een kalf met diamantkoppen naar ontwerp van architect ir. J.J.M. Vegter. De bescherming geldt het casco (exterieur en historische constructie). Exterieur: Het pand aan de Nieuwestad, het eigenlijke, oorspronkelijke hoekpand, bestaat uit twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een, met gesmoorde gegolfde Friese pannen (voorschild en zijschild oost/rechts) en oranje Hollandse golfpannen (noordwestelijke zijschild) gedekt, afgeknot schilddak (circa 1900). De uit circa 1800 daterende voorgevel is in rode baksteen met een oorspronkelijke snijvoeg opgetrokken en wordt beëindigd door een geprofileerde gootlijst op klossen en een vlakke kroonlijst. De begane grond heeft een laatnegentiende-eeuwse winkelpui. Deze bestaat uit drie traveeën waarvan de oostelijke twee op een hardstenen basement rusten en de westelijke (links) de entree met twee zijlichten (1946) bevat. De winkelpui heeft ook een travee om de hoek in de zijgevel aan de Burmaniastraat. De bovenlichten bevatten gekleurd glas-in-lood in Art Deco-stijl. De vensters zijn voorzien van een kalf met diamantkoppen (1946). De pui wordt beëindigd door een geprofileerde lijst. De verdieping heeft twee vensters met laatnegentiende-eeuwse H-schuiframen. De kozijnen hebben een kraalprofiel en dateren waarschijnlijk uit 1800. De zolder heeft een dakkapel met een vierruits raam, beide uit het eind van de negentiende eeuw of circa 1900. De zijgevel aan de Burmaniastraat, die deels nog dateert uit circa 1600, is opgetrokken in (wit geverfde) gemêleerde oranjegele baksteen en wordt beëindigd door een bakgoot. De begane grond heeft vijf vensters (circa 1800) met negentiende-eeuwse schuiframen, die oorspronkelijk zes ruiten bevatten. De kozijnen zijn voorzien van een kraal. Boven deze vensters bevinden zich respectievelijk drie en twee ontlastingsbogen en enkele gesmede balkankers uit circa 1600. De bogen corresponderen niet met de huidige vensters. De ramen in de twee noordelijke vensters dateren uit het einde van de twintigste eeuw. De verdieping heeft vijf vensters (circa 1800) met T-ramen (XIXd). Alle vensters zijn omgeven door een profiellijst. De zolder heeft een eenvoudige dakkapel met een vierruits stolpraam en een ijzeren hijshaak (XIXd of circa 1900). Vóór de gevel aan de Burmaniastraat bevindt zich een gemetselde, door een gietijzeren hek omheinde, stoep. De westelijke zijgevel is uit (oranje)rode baksteen opgetrokken en wordt beëindigd door een bakgoot. De verdieping heeft twee kruiskozijnen uit circa 1600, waaruit het kruis is verwijderd. Omstreeks 1900 zijn twee oorspronkelijk zelfstandige panden aan de Burmaniastraat samengevoegd met het hoekpand aan de Nieuwestad. Deze panden zijn omstreeks 1900 vermoedelijk verlaagd en in één, groot gebaar onder een afgeknot schilddak gebracht. Het noordwestelijke dakschild, in feite de achterzijde van deze Burmaniastraat-panden, is grotendeels gedekt met oude oranje Friese golfpannen en deels gerepareerd met blauw geglazuurde golfpannen. Van het zuidelijke van deze twee panden, dat meteen tegen de achtergevel van Nieuwestad 25 staat, dateert de in rode baksteen opgetrokken voorgevel deels uit circa 1800 of deels mogelijk nog uit circa 1600. De begane grond heeft een entree met een deur en een bovenlicht en een breed venster. De deur is voorzien van glas en een gietijzeren rooster (XX-B). De verdieping heeft één venster met een schuifraam. De vensters zijn omgeven door een geprofileerde lijst. De kozijnen zijn voorzien van een kraal (ca. 1800). De achtergevel is gemetseld van oranje baksteen en wordt door een bakgoot beëindigd. De begane grond heeft twee vensters (datering niet bekend). Het noordelijke van de twee Burmaniastraat-panden heeft een voorgevel, opgetrokken uit rode baksteen, die uit de achttiende of negentiende eeuw dateert. De begane grond heeft een entree met een deur en een bovenlicht (XX-B) en een garagedeur. De garagedeur is in 1953 in een dubbelvenster aangebracht waarbij de bovenlichten deels zijn gehandhaafd. De verdieping heeft twee vensters met T-schuiframen (XIXd). De kozijnen zijn voorzien van een kraal (circa 1800). De vensters worden door een rollaag ontlast. De achtergevel is in oranje baksteen opgetrokken en wordt door een bakgoot beëindigd. De verdieping heeft één, negentiende-eeuws venster. Interieur: In het interieur zijn weinig monumentale waarden bewaard gebleven. De woonkamer in het hoofdgebouw heeft een restant van een eenvoudig negentiende-eeuws stucplafond. Het noordelijkste pand aan de Burmaniastraat heeft een achttiende-eeuwse balklaag. De overige balklagen zijn aan het zicht onttrokken. Voorts zijn er twee vroeg-twintigste-eeuwse trappen, die van de bescherming worden uitgesloten.
| Functie | Hoofdcategorie | Subcategorie | Functietype | Is hoofdfunctie |
|---|---|---|---|---|
| Woonhuis | – | – | Oorspronkelijke functie | – |
| Straat | Getal | Achtervoegsel | Postcode | Plaats | Locatie | Situatie | Is hoofdadres |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nieuwestad | 25 | – | 8911CG | – | – | – | – |
Hoekpand onder zadeldak; gevels gepleisterd; op de verdieping zesruits vensters.
Pand onder dwarskap tussen topgevels waarboven schoorstenen. In het midden verhoogde geblokte kroonlijst waarop vier gesneden consoles, XVIII.
Pand onder zadeldak tegen klokgevel met rococo-beeldhouwwerk langs de in- en uitgezwenkte kanten. Anno 1759.