Kleine Hoogstraat 8
Eenvoudig hoekpand aan de Speelmanstraat, onder zadeldak, dat aan de voorzijde door een gekuifd schild is beëindigd. Gevel met wellicht nog 17e eeuwse indeling beëindigd door rechte kroonlijst.
Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.
Het op de hoek van de Kleine Hoogstraat en de Speelmansstraat gesitueerde pand is in 1890 gebouwd naar een ontwerp van de Leeuwarder architect H.H. (Hendrik) Kramer. In de entreeportiek van de bovenwoningen aan de Speelmansstraat staat een hardstenen stichtingssteen. Een gegraveerde baksteen aan de andere kant van de entree vermeldt ten overvloede ook nog ‘J.B. 1890’. Het in opdracht van slager G. Bouma gebouwde hoekpand had oorspronkelijk de bestemming van slagerij met een achter- en een bovenwoning. De aanwezigheid van een runderkop boven de overhoekse winkelentree herinnert nog aan de eerste functie van het pand, dat ooit bekend stond als Het Okshoofd. In 1973 verloor het pand de oorspronkelijke functie en werd het tot horecagelegenheid verbouwd. De woonverdieping is opgedeeld in appartementen. De kap is vernieuwd na een brand in de jaren-1990. Het pand draagt de stijlkenmerken van de voor de bouwtijd karakteristieke Neo-Hollandse Renaissance. De bescherming is beperkt tot het exterieur. Het vanuit een rechthoekige plattegrond, in voornamelijk schone baksteen opgetrokken, deels onderkelderde hoekpand staat met twee bouwlagen onder een afgeknotte, met Lucas IJsbrandpannen gedekte schildkap met uitkragende, geprofileerde dakgoten. De gevels bevatten recht gesloten (begane grond) en getoogde gevelopeningen (verdieping). De gevels zijn verder voorzien van uitgemetselde, grijs geschilderde plinten van gepleisterde baksteen (?) en worden verlevendigd en geleed door sterk met de schone baksteen contrasterende speklagen, doorgetrokken onderdorpels, geprofileerde cordonlijsten en decoratieve details, alsmede pilasters die worden bekroond door kapitelen. De overhoekse entree (oorspronkelijk winkelentree) en de gevel aan de Kleine Hoogstraat staan achter een vlakke, hardstenen stoep. De overhoekse ingangstravee wordt geflankeerd door gemetselde driekwartzuilen van schone baksteen met uitgemetselde speklagen. Op de begane grond staan de zuilen op basementen van kunststeen en worden ze beëindigd door eenvoudige romeins-dorische kapitelen. De zuilen op de verdieping hebben een bekroning in de vorm van composietkapitelen. De binnen een geprofileerd kozijn en onder een strek met gebeeldhouwde runderkop staande deur met bovenlicht is vernieuwd. Boven de cordonlijst staat een fenêtre a terre met openslaande ramen en een getoogd bovenraam met sluitsteen in de strek. De kroonlijst tussen de kapitelen en de gootlijst is versierd met diamantkoppen. In het dakschild boven deze travee is een rechthoekige houten dakkapel opgenomen. Het etalageraam in de een-assige gevel aan de Kleine Hoogstraat heeft een groot venster met eenvoudig glas-in-lood in de bovenramen en staat onder twee strekken met diamantkoppen in de sluitstenen. Het getoogde verdiepingsvenster staat eveneens onder een strek met sluitsteen. De lange gevel aan de Speelmansstraat met zes, tussen pilasters staande, traveeën bevat drie recht gesloten keldervensters met decoratief traliewerk van smeedijzer onder hanenkammen met sluitsteen. De vijf vensters in de bouwlaag hierboven staan onder een strek met sluitsteen. Het winkelvenster (links) staat aan de onderkant lager in de gevel en het venster er rechts van is blind. De deur naar de bovenwoning staat onder een bovenlicht en in een ondiepe portiek met een drietreedse, hardstenen stoep. De stichtingssteen in de linker wand van de portiek vermeldt: DE EERSTE STEEN GELEGD DOOR JOUWERT BOUMA 12 MEI 1890. In een baksteen in de rechter portiekwand staat gekerfd: J.B. 1890. De twee linker traveeën op de verdieping zijn voorzien van blinde vensters. De ingangstravee is op de verdieping voorzien van een klein venster in een verder blind veld. De drie overige traveeën zijn op de verdieping ingevuld met ramen. Zowel de blinde als de andere vensters (fenêtres a terre) staan onder gebogen strekken met een sluitsteen en boven hardstenen onderdorpels. Net als bij de ingangstravee worden de pilasters in de eerste bouwlaag beëindigd door eenvoudige romeins-dorische kapitelen en hebben de pilasters op de verdieping een bekroning in de vorm van composietkapitelen. In het dakschild boven de lange gevel zijn twee dakkapellen met een uitkragend kapje geplaatst. De linker dakkapel is voorzien van een gebogen hijshaak.
| Functie | Hoofdcategorie | Subcategorie | Functietype | Is hoofdfunctie |
|---|---|---|---|---|
| Slagerij | – | – | Oorspronkelijke functie | – |
| Woonfunctie | Boerderijen molens en bedrijven | – | Huidige functie | – |
| Straat | Getal | Achtervoegsel | Postcode | Plaats | Locatie | Situatie | Is hoofdadres |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Speelmansstraat | 1 | – | 8911GN | – | – | – | – |
Eenvoudig hoekpand aan de Speelmanstraat, onder zadeldak, dat aan de voorzijde door een gekuifd schild is beëindigd. Gevel met wellicht nog 17e eeuwse indeling beëindigd door rechte kroonlijst.
Inleiding
Eenvoudig pand met twee verdiepingen onder een dak met het nr 4. Rechte kroonlijst.