Groningerstraatweg 38
Inleiding
Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.
Dubbele middenstandswoning, vermoedelijk in 1924 gebouwd naar een plan van de Leeuwarder architect Piet de Vries. Het is aannemelijk, dat het dubbele woonhuis in één bouwstroom is neergezet met in veel opzichten vergelijkbare buurpand Groningerstraatweg 80-82 – ze komen ook beide voor op een foto uit 1924 - waarvan De Vries eveneens de ontwerper is. Nadere bouwgegevens zijn niet gevonden, maar wel is bekend dat de eerste bewoner van het huis ene A. de Vos was. Groningerstraatweg 86 onderging in 1962 een verbouwing, waarbij de achtergevel werd gewijzigd. De woningen zijn nog voorzien van de oorspronkelijke, gemetselde erfscheidingen. Groningerstraatweg 84-86 heeft de stilistische kenmerken van de destijds in zwang zijnde, aan de Amsterdamse School verwante expressionistische bouwtrant. De bescherming geldt het exterieur. Het interieur verkeert op onderdelen nog in originele staat en is cultuurhistorisch waardevol, maar valt buiten de bescherming. Het vanuit een vrijwel rechthoekige plattegrond, in schone bruine baksteen opgetrokken dubbele woonhuis staat met twee bouwlagen onder een met rode, Friese golfpannen gedekt, evenwijdig aan de straat liggend zadeldak met een gebroken dakschild aan de voorzijde, een recht dakschild aan de achterzijde en een korte schoorsteen op beide nokeinden. De gevels zijn voorzien van recht gesloten gevelopeningen, die voor een deel nog zijn voorzien van de oorspronkelijke raam- en roedeverdeling. Het blok heeft een symmetrische voorgevel met in het midden een brede, overluifelde entreepartij, waarin de voordeuren van beide woningen zijn geplaatst. De originele, boven een hardstenen stoepje staande deuren met vierdelig deurlicht worden van elkaar gescheiden door een volwandige scheimuur en de beide, met glas-in-lood ingevulde vensters van de tochtportalen. Aan de andere kant staan de deuren naast een brede liseen (pilaster) met horizontaal uitgemetselde banen. De platte houten luifel rust op de lisenen en de scheimuur en wordt afgedekt door een rollaag. Hierboven is een reeks van zes, door gemetselde penanten van elkaar gescheiden en tussen rollagen gevatte bovenlichten met glas-in-loodramen in de trant van De Stijl in de gevel opgenomen. Aan weerszijden van de entreepartij bevindt zich een erker met schuine zijden. Aan weerszijden van de erkers staan gemetselde plantenbakken, die tevens de entree accentueren. De erkers dragen de gemetselde borstweringen van de balkons, die worden verlevendigd door vierkante openingen en zijn afgedekt door rollagen. De balkons zijn bereikbaar via een stel openslaande deuren, oorspronkelijk waarschijnlijk met een regelverdeling in de zijramen, zoals nog is te zien bij Groningerstraatweg 80. Boven de entreepartij bevindt zich een brede vensterpartij, oorspronkelijk met samengestelde ramen met een regelverdeling, die van elkaar worden gescheiden door een brede, houten middenpenant met geometrische houten decoraties. Onder deze vensterpartij ligt een houten lijst, die de gevel een horizontaal accent geeft en door middel van uitgemetseld decoratief metselwerk is verbonden met de bovenlichten van de entreepartij. De gevel wordt beëindigd door een houten kroonlijst. In het onderste deel van het voorste dakschild bevindt zich een brede dakkapel met plat dak en tussen de twaalf ramen drie houten penanten met een geometrische decoratie als die tussen de verdiepingsramen. Aan de hoeken is de gevel hoger opgaand tot de breuk in het dakschild en wordt daar geaccentueerd door uitgemetselde koppen en beëindigd door uitgemetselde banden onder een rollaag. Deze opgaande hoeken, karakteristiek voor het architectonische handschrift van Piet de Vries in de periode van het Interbellum, vormen tevens de schouders van de kopgevels, waarin de schoorstenen tevens als tuit fungeren. De linker kopgevel staat tegen de zijgevel van het belendende pand. De asymmetrische rechter kopgevel is blind. De invulling van de gevelopeningen in de achtergevel van Groningerstraatweg 84 is deels vernieuwd op de begane grond. Op de verdieping is de achtergevel terugstaand, zodat de als een serre in de achtertuin stekende gevel van de onderpui kan fungeren als gemetselde balustrade voor de verdieping. Hierin staat een venster en een stel openslaande deuren met zijlicht. Tussen deze deuren en het platte dak van de serre ligt een reeks van vier bovenlichten. Nog oorspronkelijk en van belang is de centrale, tussen de balustrade en de beide woningen geplaatste scheimuur, die tevens is verbonden met een uitgemetselde schoorsteen. In het dakschild boven Groningerstraatweg 84 staat een kleine dakkapel met kruisraam en plat dak. De grote dakkapel boven de in 1962 vernieuwde achtergevel van Groningerstraatweg 86 is toegevoegd. In het midden staat een in wit geschilderde baksteen opgetrokken stookhok annex berghok met plat dak tegen de achtergevel. De voortuintjes liggen achter (op onderdelen nog oorspronkelijke) tuinmuren die bij de toegang en aan de hoeken hoger opgaand zijn. Deze vallen niet onder de bescherming.
| Functie | Hoofdcategorie | Subcategorie | Functietype | Is hoofdfunctie |
|---|---|---|---|---|
| Middenstandswoning | – | – | Oorspronkelijke functie | – |
| Straat | Getal | Achtervoegsel | Postcode | Plaats | Locatie | Situatie | Is hoofdadres |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Groningerstraatweg | 86 | – | 8921TS | – | – | – | – |
Inleiding
DUBBEL HERENHUIS in 1929 door architect Piet de Vries (1897-1992) in Amsterdamse School-stijl ontworpen. Met zijn eigen woonhuis Druifstreek 63 en de artsenpraktijk met bovenwoning Ruiterskwartier 113, beide in Leeuwarden en beschermd, een hoogtepunt in het oeuvre van de architect.
Inleiding