Groningerstraatweg 80, Leeuwarden

Monumenttype:
Gemeentelijk monument
Monumentnummer:
1007376200
Monumentnaam:
Groningerstraatweg 80
Plaats:
Leeuwarden

Monumenten.nl maakt u wegwijs in monumentenland

Alles over monumenten onder één dak.
Een monument kopen, onderhouden of verduurzamen? Hier vindt u alle informatie, inspiratie en praktische tips.

Beschrijving

Dubbele middenstandswoning, in 1924 gebouwd naar een ontwerp van de Leeuwarder architect Piet de Vries. De opdrachtgevers waren de bouwondernemers P. Mook en J.D. Veenstra. In de jaren-1950 is bij een verbouwing een deel van de ramen van Groningerstraatweg 80 vervangen door stalen ramen. Het blokje vormt een ensemble met de ook door De Vries ontworpen en tegelijkertijd gebouwde dubbele woning Groningerstraatweg 84-86. Het dubbele woonhuis heeft de stilistische kenmerken van de destijds in zwang zijnde, aan de Amsterdamse School verwante expressionistische bouwtrant. De bescherming geldt het exterieur en de oorspronkelijke, gemetselde erfscheidingen. Exterieur: Het vanuit een rechthoekige plattegrond, in schone bruine baksteen opgetrokken woonhuis (de voorgevel met verdiepte lint- en platvolle stootvoegen, de achterkant platvol gevoegd) staat met twee bouwlagen onder een met rode, verbeterde holle pannen gedekt, evenwijdig aan de straat liggend zadeldak, met een gebroken dakschild boven de voorgevel en met een korte schoorsteen op beide nokeinden. De gevels zijn voorzien van recht gesloten gevelopeningen, die voor een deel nog zijn voorzien van de oorspronkelijke raam- en roedeverdeling. Het blok heeft een symmetrische voorgevel met in het midden een brede, overluifelde entreepartij, waarin de voordeuren van beide woningen zijn geplaatst. De originele, boven een gemetseld stoepje staande deuren met vijfdelig deurlicht worden van elkaar gescheiden door een volwandige scheimuur en de beide vensters van de tochtportalen. Aan de andere kant staan de deuren naast een brede liseen (pilaster) met horizontaal uitgemetselde banen. De platte, houten luifel rust op deze lisenen en de scheimuur en wordt afgedekt door een rollaag. Hierboven is een reeks van zes, door gemetselde penanten van elkaar gescheiden en tussen rollagen gevatte bovenlichten met Art Déco glas-in-lood ramen in de gevel geplaatst. Ter weerszijden van de entreepartij bevindt zich een rechthoekige erker. Aan weerskanten van de erkers staan gemetselde plantenbakken, die tevens de entree accentueren. De erkers dragen de gemetselde borstweringen van de balkons, die worden verlevendigd door uitgemetselde horizontale banen en zijn voorzien van een geprofileerde houten bovenkant. De oorspronkelijke raamverdeling in de erker is waarschijnlijk zoals die van Groningerstraatweg 82. Oorspronkelijk waren de balkons bereikbaar via een stel openslaande deuren met regelverdeling in de zijramen, zoals nog bij Groningerstraatweg 80 is te zien. Boven de entreepartij bevindt zich een brede vensterpartij, oorspronkelijk met samengestelde ramen met een regelverdeling, die van elkaar worden gescheiden door een brede, houten middenpenant met geometrische houten decoraties. Onder deze vensterpartij ligt een houten lijst, die de gevel een horizontaal accent geeft. De gevel wordt beëindigd door een houten kroonlijst. In het onderste deel van het voorste dakschild bevindt zich een brede dakkapel met plat dak en in het midden een houten penant met een geometrische decoratie zoals die tussen de verdiepingsramen. Aan de hoeken is de gevel hoger opgaand tot de breuk in het dakschild en wordt daar geaccentueerd door uitgemetselde koppen en beëindigd door uitgemetselde banden onder een rollaag. Deze opgaande hoeken, karakteristiek voor het architectonische handschrift van Piet de Vries in de periode van het Interbellum, vormen tevens de schouders van de kopgevels, waarin de schoorstenen tevens als tuit fungeren. De beide, asymmetrische kopgevels zijn blind. De invulling van de gevelopeningen in de verbouwde achtergevel van Groningerstraatweg 82 is vernieuwd. Op de verdieping is de achtergevel terugstaand, zodat de als een serre in de achtertuin stekende gevel van de onderpui kan fungeren als gemetselde balustrade voor de verdieping. Nog oorspronkelijk en van belang is de centrale, tussen de balustrade en de beide woningen geplaatste scheimuur, die tevens is verbonden met een hoge, uitgemetselde schoorsteen, die waarschijnlijk is afgetopt. Aan het midden is een stookhok annex berghok met plat dak aan de achtergevel gebouwd. Deze schuur is aan de achterzijde, in het midden voorzien van een zeer hoge schoorsteen, die bepalend is voor het beeld van het pand aan de achterzijde. De voortuintjes liggen achter de grotendeelse nog oorspronkelijke en gave tuinmuren, die bij de toegang en aan de hoeken hoger opgaand zijn. De massieve penanten die de toegangen flankeren, zijn decoratief verspringend gemetseld. Groningerstraatweg 80 heeft nog het originele houten draaihek. Interieur: Het interieur verkeert deels nog in oorspronkelijke staat en is cultuurhistorisch waardevol, maar valt buiten de bescherming. De ruimte-indeling van beide woningen was oorspronkelijk waarschijnlijk spiegelbeeldig identiek. De beschrijving van het inwendige is gebaseerd op wat is aangetroffen in de woning Groningerstraatweg 80. In meerdere van de ramen en (tussen)deuren is gebruikt gemaakt van staal, als resultaat van de verbouwing in de jaren-1950. De tochtdeur tussen het tochtportaal en gang is zo’n deur. De gang heeft een vloer van granito en een plafond van zachtboard, een materiaal dat ook voor de plafonds van enkele andere ruimtes is gebruikt. Het toilet heeft een eveneens van granito gemaakte vloer, alsmede een origineel, porceleinen hoekfonteintje uit de bouwtijd. Ook een aantal binnen de oorspronkelijke, geprofileerde omlijsting staande paneeldeuren en deuren met een roedeverdeling in het raamlicht zijn nog origineel. De woonkamer is een kamer en suite met open kasten aan weerszijden van de schuifdeuren, waarin stalen deurramen zitten. De trap naar de verdieping is de oorspronkelijke, scheluwe trap met een houten leuning. Deze loopt door als balustrade voor het trapgat en is daar weer verbonden met de leuning van de scheluwe zoldertrap met trappaal. Een slaapkamer op de verdieping is voorzien van een overhoekse schouw met een schoorsteenmantel van licht, gevlamd marmer. Ook een oude wastafel met spiegel en een achterblad en legplank van marmer is in deze kamer bewaard gebleven. In een tweede slaapkamer bevindt zich een schouw met schoorsteenmantel van donker marmer.

Bron: Fenicks B.V.

Specificaties

Bron: Fenicks B.V.

Eigenschappen

Functies
Functie Hoofdcategorie Subcategorie Functietype Is hoofdfunctie
Middenstandswoning Oorspronkelijke functie
Adressen
Straat Getal Achtervoegsel Postcode Plaats Locatie Situatie Is hoofdadres
Groningerstraatweg 80 8921TS
Bron: Fenicks B.V.

Tijdlijn Groningerstraatweg 80

Voeg een verhaal over dit monument toe aan de tijdlijn

Weet u meer over dit bijzondere monument of heeft u een herinnering over dit monument? Vul de tijdlijn aan. Deel uw verhaal en houd dit monument springlevend.

Andere monumenten in de buurt

Naar boven