Zutphen

Zutphen
Zutphen
Credit
Restauratiefonds
437
437

Gemeente Zutphen
's Gravenhof 2, 7201 DN Zutphen
erfgoed@zutphen.nl
140575
www.zutphen.nl

Zutphen is gelegen in provincie Gelderland en bestaat uit de gelijknamige stad en Warnsveld. De oorsprong van de stad Zutphen ligt al bijna 2000 jaar terug in de geschiedenis. De stad is in die tijd uitgegroeid van een Germaanse nederzetting, via een belangrijk machtscentrum rond 1000 en een succesvolle handelsstad rond 1300 , tot een middelgrote stad anno nu. De stad kreeg stadsrechten aan het einde van de 12e eeuw en trad toe tot het belangrijke handelsverbond de Hanze. Het Wapen van Zutphen draagt nog altijd de symbolen van een Hanzestad.

Monumentenlijst Zutphen

De gemeente Zutphen heeft rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, beeldbepalende panden en de 2 rijksbeschermde stadsgezichten: gezicht Zutphen en de Coehoornsingel-Deventerweg.

Wilt u weten of u in een monument woont? 

De IJsselstroom Zuthpen
De IJsselstroom te Zuthpen
Ingrid de Roode
Afbeelding
Stadsaanzicht

Warnsveld

Het dorp Warnsveld is rijk aan monumenten. Het dorpsbeeld wordt bepaald door de fraaie St. Martinuskerk en de dorpsmolen ‘Nooitgedacht’. Naast landhuizen aan de Rijksstraatweg staan er in het dorp ook verschillende rijksbeschermde buitenplaatsen. Voor het oude dorp loopt een procedure om het aanzicht aan te wijzen als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht.

Monumentenzorg Zutphen

Het monumentenbeleid is in de gemeente vast verankerd. Al sinds 1927 heeft de gemeente hiervoor een eigen verordening en monumentenfonds (het latere Wijnhuisfonds). De gemeente heeft een eigen archeologische dienst, monumentenadviseurs, een gemeentelijk bouwhistoricus en een gemeentelijke monumentencommissie. Zutphen ontwikkelt zich zeer recent ook als regionaal kenniscentrum waar bijvoorbeeld ook de gemeente Doesburg gebruik van maakt.
 
De focus van monumentenzorg ligt de komende jaren op het moderniseren van de lokale monumentenzorg in de ruimtelijke ordening; en het vaststellen van transparante en stimulerende advisering over de goede zorg voor de bijzondere historische panden in de stad. Wilt u meer informatie over het erfgoedbeleid in de gemeente Zutphen? 

Afbeelding
Opvallen

Duurzaam monument

De gemeente Zutphen stimuleert inwoners om hun pand te verduurzamen.  Bij het Regionaal Energieloket krijgt u hulp bij het verlagen van het energieverbruik in uw woning en hulp als u zonnepanelen wilt. Via de Energiewinkel aan de Overwelving 10 krijgt u een gratis persoonlijk advies over energiebesparing in uw woning of u kunt zich aanmelden voor een gesprek met de energiecoaches van de gemeente. Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor uw monument? 

Kleine energiebesparende maatregelen

De gemeente Zutphen biedt woningeigenaren een gratis cadeaubon aan t.w.v € 50,-.  Deze kunt u verzilveren in onze webshop voor kleine energiebesparende maatregelen, zoals ledlampen, tochtstrips of radiatorfolie. U vraagt de cadeaubon aan via onderstaande groene knop.

Verduurzamen

Bent u eigenaar van een rijksmonument en gaat u verduurzamen? Dan kunt u gebruik maken van de Duurzame Monumenten-lening.

Heeft u een gemeentelijk monument of beeldbepalend pand? Dan kunt u gebruik maken van de Gelderse Monumentenfonds-hypotheek.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stelt een subsidie beschikbaar voor Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Let hierbij goed op de voorwaarden om te zien of de gestelde vereisten ook in uw monument kunnen worden gehaald. 

Gelders Monumentenfonds

Bent u eigenaar van een monument in Gelderland en gaat u kosten maken voor het restaureren, verduurzaming en/of herbestemmen van uw pand? Dan kunt u mogelijk een hypotheek aanvragen uit het Gelders Monumentenfonds.​​ 

De Gelderse Monumentenfonds-hypotheek is een annuïteitenlening met een lage rente. De hoogte van de hypotheek is afhankelijk van de subsidiabele kosten. Dit zijn kosten van de restauratie, herbestemming of energiebesparende voorzieningen. 

Afbeelding
Toolbox

Restauratiesubsidie

Eigenaren van een gemeentelijk monument in het kernwinkelgebied kunnen aanspraak maken op een restauratiesubsidie van de gemeente Zutphen. Deze subsidie wordt slechts verleend voor bouwplannen indien:

  • de Monumentencommissie positief heeft geadviseerd met betrekking tot vergunningverlening;

  • de bouwwerkzaamheden niet strijdig zijn met het betreffende de bestemmingsplanvoorwaarden.

Wilt u meer informatie over deze subsidie?

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die van oorsprong geen woonhuis zijn, zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Omgevingsvergunning

Bent u eigenaar van een monument en wilt u het monument aanpassen of verbouwen? Voor veel wijzigingen aan de binnen- of buitenkant van monumenten is een omgevingsvergunning nodig en is een bouwhistorisch onderzoek verplicht. Bijvoorbeeld bij andere dakpannen, isolatie, dubbel glas, een andere kleur schilderwerk of bouwkundige ingrepen. Regulier onderhoud is in principe vergunningvrij, maar in sommige gevallen is toch een vergunning nodig. Neem voor info contact op met uw erfgoedspecialist van de gemeente Zutphen. 

Bij verbouwen van een monument is soms archeologisch onderzoek nodig. Bijvoorbeeld bij het vergroten of verdiepen van een kelder of het maken van een fundering voor een uitbouw. Heeft u verbouwplannen?  

Welstands- en Monumentencommissie

De Commissie ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie adviseert de gemeente over het uiterlijk van gebouwen en over monumentenzorg. De afgegeven adviezen worden gepubliceerd op Overheid.nl via de pagina Bekendmakingen.

Zutphen 1649 Blaeu
Historische kaart van Zutphen ca. 1649 uit "Stedenboeken van de Nederlanden" door J. Blaeu

Geschiedenis Zutphen

Rond 5000 jaar geleden vestigden de eerste boeren zich in deze streek. Vlak voor het begin van de jaartelling woonde in Zutphen en omgeving een Keltische stam, de Chamaven. Tussen 750 en 800 veroverde de Frankische koning Karel de Grote het Saksische oosten tussen de IJssel en de Elbe. Zutphen was toen al permanent bewoond. Zutphen werd in 882 door de Vikingen aangevallen, geplunderd en verwoest.

In 1195 krijgt Zutphen stadsrechten. Daarmee kreeg de stad niet alleen zelfbestuur , maar ook eigen rechtspraak, jaar- en weekmarkten, tolvrijheid en andere voorrechten. Daardoor en door de gunstige ligging van de stad aan de IJssel bloeide de handel en groeide Zutphen snel. 

De veertiende eeuw was voor Zutphen een bloeitijd, een ‘Gouden Eeuw’. Zutphen was toen een echte vrachtvaardersstad en speelde een belangrijke rol in de Rijnhandel. Vanaf de 13 e eeuw waren er al heel goede contacten met de Duitse Hanze. Dit was een samenwerkingsverband tussen Noord-Europese steden en handelaren van Engeland tot in Rusland. Al vroeg in de 14 e eeuw was Zutphen lid van de Hanze. 

Naar boven