U bent hier

Restauratie monument

Haardplaat ‘mag’ tegenwoordig ook boven het fornuis

Een grote gietijzeren haardplaat boven de kookplaat in een trendy keuken in New York is een ware trend

Een haardplaat plaatst men achter of onder de open haard, om de warmte te verspreiden. Hoe ouderwets dit ook klinkt, Charles Nijman is tegenwoordig dag in dag uit met haardplaten in de weer. En met succes, want de zware gietijzeren platen vinden over de hele wereld aftrek.

“Eeuwen geleden was de haardplaat de radiator van het huis. Dat gaat nu niet meer op. Toch geloof ik dat ze blijven bestaan en ook in de toekomst nog zullen worden gemaakt vanwege hun functie in de open haard. Ze stralen de warmte van het vuur in de kamer en beschermen de achterwand van de haard.”
De haardplaat heeft ook een nieuwe functie gekregen. Een grote gietijzeren haardplaat boven de kookplaat in een trendy keuken in New York is volgens antiquair Charles Nijman van Antieke-haardplaat.nl een ware trend. Een gekke plek om een haardplaat te bevestigen? Dat niet, vindt Nijman. “Vroeger kookte men namelijk in de haard. En daar hing logischerwijs ook de haardplaat. Nu men niet meer in de haard kookt en veel huizen zelfs geen haard meer hebben, krijgt de plaat een plekje bij het moderne fornuis. In Amerika is dat heel trendy. Zelfs in nieuwbouwwoningen zie je haardplaten terugkomen.”

Dagelijks krijgt Nijman vragen van over de hele wereld. Ze hebben één ding gemeen: ze gaan over de betekenis van de afbeeldingen op haardplaten. “Daar geef ik graag antwoord op. Ik heb met mijn site van mijn hobby mijn beroep gemaakt en vind het oprecht leuk om er de hele dag mee bezig te zijn. Ik schrijf ook artikelen over betekenissen van beeltenissen en de ontwikkeling van de haardplaat door de eeuwen heen. Die deel ik via internet. Ik vind het persoonlijk ook erg interessant om de betekenis van de afbeeldingen te achterhalen. Veel informatie haal ik uit boeken van fanaten uit Frankrijk en Duitsland. Ze gaan in op bijvoorbeeld wapens van bekende families, Griekse thema’s en bijbelse motieven.”

Afbeeldingen voeden verhalen

De haardplaten die Nijman verkoopt, haalt hij grotendeels uit Frankrijk. Zo'n negentig procent komt daar vandaan. De rest komt uit Duitsland en Nederland. ” Welk type haardplaat met name populair is, kan Nijman niet zeggen. Volgens hem zoekt men met name naar een plaat die past bij het interieur van een woning of bij de periode waarin het huis is gebouwd.Bijbelse platen zijn tegenwoordig in ieder geval minder populair”, weet de antiquair. “Als iemand er belangstelling voor heeft, zijn dat Duitsers of Amerikanen, maar ook die vragen er weinig naar. Dat er vroeger toch veel platen met bijbelse voorstellingen werden gemaakt, komt doordat men in die tijd veel bij de haard zat. Rond het vuur gezeten, vertelden familieleden elkaar verhalen. Zo’n bijbelse plaat leende zich goed als houvast voor een verhaal, omdat er zulke gedetailleerde voorstellingen op stonden.

Probleem werd vondst

De fascinatie voor haarplaten ontstond bij Nijman toen hij tien jaar geleden in zijn rijksmonumentale woning een schouw van 3,5 meter breed wilde voorzien van een plaat. “Het bleek ingewikkeld om een leuke en passende plaat te vinden. Ervan uitgaande dat ik niet de enige was met dit ‘probleem’, kocht ik tijdens mijn zoektocht alvast de platen die er bijzonder uitzagen, al pasten ze niet bij mijn haard. Ik dacht, ik sla ze op in mijn grote schuur en bouw een website om ze te verkopen.” En zo geschiedde.

Omdat haardplaten een heel specifiek product vormen, waarin lang niet ieder Nederlands gezin interesse heeft, besloot Nijman zich met zijn verkoop op de hele wereld te richten. “Heb je een afgebakend product, kies dan voor een grote markt”, is zijn devies. Met zowel een Nederlandstalige als een Engelstalige site hoopte hij die grote markt aan te boren. Dat lukte, want al in het eerste weekend dat zijn sites online waren, verkocht hij twee haardplaten aan een binnenhuisarchitect in New York.


Inmiddels heeft Nijman zijn bedrijf 10 jaar terwijl hij zijn eigen haardplaat al lang en breed gevonden heeft. “Een jaar nadat mijn zoektocht startte, vond ik een zestiende-eeuwse plaat, met daarop het wapen van Lotharingen. Wat Lotharingen met mijn woning te maken heeft? In die tijd hoorden we bij Oost-Frankrijk, het rijk van Lotharingen.”