U bent hier

Alles over

Praktische tips

Onderhoud van gevels en kozijnen

Monumentale gevels

De gevel vormt het aangezicht van uw monument. Daarom wilt u de gevel in goede staat behouden. Toch is het belangrijk om terughoudend te zijn. Goedbedoelde acties zoals het schoonmaken, het verwijderen van graffiti of het waterdicht maken van een gevel leiden juist vaak tot schade. In het algemeen geldt dat behoud van de bestaande situatie de voorkeur heeft.

Verbouwen

  • Voorzetwanden plaatsen voor oude buitenmuren zonder spouw is geen goed idee. Hierdoor wordt de buitenmuur relatief kouder en de binnenwand warmer. Dit heeft condensvorming en daarmee schimmels tot gevolg.
  • Als het toch nodig is om een voorzetwand voor de buitenmuur te plaatsen, zorg er dan voor dat er dampdichte folie tussen de voorzetwand en het isolatiemateriaal zit en dat er ventilatiemogelijkheden zijn tussen het isolatiemateriaal en de buitenmuur.
  • Laat de ventilatieroosters in de gevel intact: deze zitten er niet voor niks. Bedenk dat wat wij tegenwoordig als tocht beschouwen door de bouwkundige als ventilatie was bedacht.

 

Reinigen

  • Maak de gevel niet schoon, behalve als daar een technische noodzaak voor is. De ouderdom van een monument mag best gezien worden. Ook vage resten van kleurige afwerkingen horen bij de geschiedenis van het gebouw en zijn daarom waardevol.
  • Graffiti verwijderen is lastig, maar niet onmogelijk. Belangrijk is om er snel bij te zijn. Wanneer de graffiti binnen 24 uur wordt verwijderd, kost de reiniging minder inspanning. Zoek wel altijd samenwerking met een deskundige. Een verkeerde reinigingsactie kan namelijk tot schade leiden.

 

Boren

  • Wanneer u een naamplaatje, huisnummerbordje, elektraleidingen of een regenpijp aan de gevel moet bevestigen, boor dan in het historisch minst kwetsbare materiaal. Boor in de voeg, niet in de baksteen. Bij natuursteen geldt: één keer gaatjes boren en vervolgens zou iedere volgende gebruiker die gaatjes moeten hergebruiken.
  • Heeft u een pand van voor 1930? Gebruik dan geen kruiskopschroeven. Dit is namelijk een relatief jonge uitvinding, die pas in de jaren dertig werd geïntroduceerd.

 

Vochtproblemen

  • Bijna alle schade in metselwerk wordt veroorzaakt door vochtproblemen. Vocht in bouwconstructies is lastig omdat de schade niet altijd met het blote oog is waar te nemen. Schakel daarom een deskundig bureau in om regelmatig de gevel te inspecteren.
  • Hydrofoberen is het waterafstotend maken van een gevel door middel van een chemisch preparaat. Bij historische bouwwerken is deze behandeling af te raden. Een historische gevel is meer gebaat bij goed onderhoud en bouwkundige maatregelen zoals oliën, witten, verven en pleisteren.

Schilderwerk

Schilderwerk is kwetsbaar en gevoelig voor achterstallig onderhoud. Door uw schilderwerk regelmatig na te (laten) lopen en bij noodzaak mild te (laten) reinigen voorkomt u schade, kosten en onnodig ingrijpend schilderwerk. Het is een precies werkje, dat de nodige kennis en zorgvuldigheid vraagt. Voor specialistisch werk, zoals het reinigen van waardevolle oppervlakken is het aan te raden om een onderhoudsschilder samen te laten werken met een restaurator. Lees meer over dit onderwerp op de pagina's onder Alles over monumentaal schilderwerk.

Historische vensters

In monumentale panden is het niet zonder meer toegestaan om historische kozijnen weg te halen. Door vensters te vervangen door nieuwe exemplaren, kan de architectuur van een pand immers sterk worden aangetast. Daarom heeft het de voorkeur om ze te behouden.
 

  • Laat houten vensters regelmatig inspecteren en schilderen. Aangetast houtwerk is onder meer te herkennen aan bladderende verf, verkleuringen en barsten. Algen, vuil en slechte verflagen zijn meestal de schadeveroorzakers.
  • Nieuwe materialen in oude constructies zijn vaak schadelijk. Dit heeft namelijk een gebrek aan ventilatie tot gevolg waardoor er sneller houtrot of schimmels ontstaan.
  • Bij reparatie wordt het afgeraden om houten kozijnen te verlijmen. Het is beter een historisch beproefde, demontabele verbindingstechniek te gebruiken. Het kozijn kan dan bij een reparatie altijd eenvoudig uit elkaar worden gehaald.
  • Vervang stalen kozijnen niet door dikkere profielen. Dit doet vrijwel altijd afbreuk aan de architectuur. Er zijn genoeg mogelijkheden om stalen kozijnen te onderhouden. Zie ook de brochure Stalen ramen en deuren onderaan deze pagina.

Zie ook

Publicaties