Súdwest-Fryslân

Bolsward centrum
Bolsward centrum
Credit
Wikimedia Commons - txllxt @ Mapillary.com
736
736

Gemeente Súdwest-Fryslân
Marktstraat 8, 8601 CT Sneek
Postbus 10.000, 8600 HA Sneek
sudwestfryslan.nl
140515

Súdwest-Fryslân is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland en is gelegen in de regio Zuidwest-Friesland. De gemeente telt 89 officiële plaatsen (kernen), waaronder zes van de Friese elf steden en 83 dorpen. Het gebied heeft een lange geschiedenis, een fraai landschap en bijzondere gebouwen. De cultuur en het erfgoed in de gemeente vertelt veel over de lokale geschiedenis.

Monumentenlijst

In de gemeente Súdwest-Fryslân is rijk aan rijksmonumentenoorlogsmonumenten en gemeentelijke monumenten. Beschermde monumenten zijn bijvoorbeeld kerken, stadhuizen, boerderijen, molens en aan het water gerelateerd erfgoed zoals vaarten, sluizen, gemalen, bruggen en scheepswerven. 

Stadhuis Bolsward 37
Stadhuis Bolsward 37
Wikimedia Commons - Udo Ockema

Beschermde stads-​ en dorpsgezichten

De gemeente Súdwest-Fryslân kent 20 beschermde stads- en dorpsgezichten: Bolsward, Hindeloopen, Sneek, Sneek Stationsgebied, Workum, IJlst, Cornwerd, Heeg, Kimswerd, Kornwerderzand, Lutkewierum, Makkum, Nijland, Oosterend, Piaam, Pingjum, Poppenwier, Rien, Schraard en Woudsend. 

Daarbij gemeentelijke dorpsgezichten: Allingawier, Greonterp, Molkwerum, Sandfirden, Scharnegoutum, Tirns, Uitwellingerga en Westhem. We willen de historische eigenheid en kracht van deze dorpen stimuleren en behouden.

Archeologie in Súdwest-Fryslân

Ook archeologie valt onder de Monumentenwet. In Súdwest-Fryslân zijn 301 terreinen van (zeer hoge) archeologische waarde. Opvallend is de grote hoeveelheid (huis)terpen. In de gemeente is één wettelijk beschermd archeologisch monument: de funderingsrestanten van een oude stinsplaats in Arum. De gemeente Súdwest-Fryslân maakt gebruik van de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE).

Hierin kunt u nagaan of er bij bouw- en aanlegactiviteiten archeologisch onderzoek nodig is. Daarnaast geeft dit systeem naast de verwachte aanwezige waarden in Fryslân ook advies hoe om te gaan met het bodemarchief. Dit is belangrijk als er plannen worden gemaakt waarin (mogelijke) archeologie in de bodem bedreigd wordt. 

Monumentenzorg Súdwest-Fryslân

De gemeente Súdwest-Fryslân zet zich in om het erfgoed van de gemeente op duurzame wijze te behouden voor de toekomst. De adviseurs stellen beleid op met betrekking tot monumenten en erfgoed in de gemeente en vormen het bevoegd gezag. wilt u meer weten over het erfgoedbeleid van de gemeente Súdwest-Fryslân? 

Afbeelding
Opvallen

Duurzaam monument

De gemeente Súdwest-Fryslân stimuleert inwoners om hun woning te verduurzamen. Dit gaat bijvoorbeeld over het realiseren van duurzame vormen van energie, zoals zonne-energie, maar ook het faciliteren van laadpalen voor elektrische voertuigen. Daarnaast ontwikkelt de gemeente ook beleid op het gebied van duurzaamheid. Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor uw monument? 

Benieuwd welke maatregelen bij uw monumentale woning passen? Ontdek het snel met de gratis online Zelfscan Duurzaam Monument.

Afbeelding
Toolbox

Onderhoudssubsidie

De gemeente Súdwest-Fryslân stelt een eenmalige subsidie beschikbaar voor eigenaren van gemeentelijke monumenten, kleine initiatieven in beschermde stads- en dorpsgezichten, karakteristieke panden, kerken, inspecties en molens en unieke objecten. Wilt u meer informatie? Bekijk dan paragraaf 7.1 Cultureel Erfgoed van de Subsidieregelingen van gemeente Súdwest-Fryslân. 

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die van oorsprong geen woonhuis zijn, zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Omgevingsvergunning

Bezit u een beschermd monument in de gemeente Súdwest-Fryslân? Dan bent u eigenaar van een bijzonder stukje historie. Een oud pand vraagt soms om aanpassingen. Of u nu wilt verbouwen, vernieuwen of iets wilt herstellen. Bij een monumentaal pand heeft u vaak een vergunning nodig. Controleer dit altijd vooraf. Heeft u verbouwplannen?  

Stavoren uit de Beschrijving van Heerlijkheydt van Friesland door Bernardus Schotanus a Sterringa uitgegeven in 1664
Stavoren uit de Beschrijving van Heerlijkheydt van Friesland door Bernardus Schotanus a Sterringa uitgegeven in 1664

Geschiedenis Súdwest-Fryslân

De gemeente ligt op een overgangsgebied tussen het Friese laagveengebied en het zeekleigebied. De karakteristieke terpbebouwing vind zijn oorsprong in de prehistorie. Vanaf de Middeleeuwen ontstaat het kenmerkende Friese landschap met de verkaveling van de waterlopen, lokale dijken, vele vaarten en meren. De oudste stad in het gebied is Stavoren. Deze stad ontstond zo'n 300 jaar v.Chr. ontstaan langs een waterloop. In de Frankische tijd was het de hoofdplaats van Zuidergo. Een groot aantal andere dorpen en woonkernen ontstaan rond het begin van de jaartelling. De huidige steden, dorpen en buurtschappen zijn echter in de Middeleeuwen ontstaan. 

Naar boven