Culemborg

Gelderlandfabriek te Culemborg
Gelderlandfabriek te Culemborg
Credit
Vincent van den Hoven
140
140
212

Gemeente Culemborg
Afdeling Monumentenzorg
Ridderstraat 250
4101 BK Culemborg 
Postbus136
4100 AC Culemborg
Tel. 0345 47 77 00
j.smits@culemborg.nl
www.culemborg.nl

Culemborg is een eigentijdse, levendige Gelderse stad met een rijke historie. De naam Culemborg komt al vanaf 1281 in de archieven voor. De stad is ontstaan op een kruising van de oeverwallen van het riviertje de Meer en de Lek. De stad heeft een mooie en gaaf bewaard gebleven oude binnenstad in een prachtig groene omgeving en wordt wel de "De poort tot de Betuwe" genoemd. De stad kent een rijke en bewogen historie. De talloze monumenten, groot en klein, getuigen tot op de dag van vandaag van die geschiedenis.

Monumentenlijst Culemborg

Het aanzicht van Culemborg is een beschermd Stadsgezicht. Daarnaast kent de stad rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Wilt u weten of u in een gemeentelijke monumenten woont?

Kleine Kerkstraat te Culemborg

Monumentenbeleid Culemborg

De afdeling Monumentenzorg Culemborg zet zich in om het erfgoed van de gemeente op duurzame wijze te behouden voor de toekomst. De adviseurs stellen beleid op met betrekking tot monumenten en erfgoed in de gemeente en vormen het bevoegd gezag. Wilt u meer weten over de regels met betrekking tot monumenten en erfgoed?

 

Stadhuis Culemborg
Plein te Culemborg
Vincent van den Hoven

Gemeentelijk Monument

Bent u eigenaar van een monument in Gelderland en gaat u kosten maken voor het restaureren of herbestemmen van uw pand? Of gaat u energiebesparende maatregelen in het monument nemen? Dan kunt u mogelijk een hypotheek aanvragen uit het Gelders Monumentenfonds.​​

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die geen woonhuis zijn. Zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Afbeelding
Vergunning verleend

Omgevingsvergunning

Als u verbouw- of verduurzamingplannen heeft dan krijgt u te maken met bouwregelgeving. De hoofdregel is dat er in principe pas gebouwd mag worden als er een vergunning is verleend door de gemeente. Voor een monument of beeldbepalend pand wordt getoetst of er geen historisch waardevolle elementen verloren gaan. Wij adviseren om in een vroeg stadium contact op te nemen met de afdeling monumenten of erfgoed binnen uw gemeente. Gaat u verbouwen, restaureren, verduurzamen of slopen?

Culemborg 1649 Blaeu
Historische kaart van Culemborg ca. 1649 uit "Stedenboeken van de Nederlanden" door J. Blaeu

Geschiedenis Culemborg

Culemborg was van oorsprong een handelsdorp dat was gelegen op de stroomrug van de kleine rivier de Meer en op de zuidelijke oeverwal van de rivier de Lek. In de Middeleeuwen werden twee kastelen in de nabij omgeving gebouwd: kasteel Culemborg en kasteel Caetshage. Hieromheen ontwikkelde de stad zich verder. In 1318 ontvangt Culemborg stadsrechten en in de periode daarna worden de stadsmuur- en gracht aangelegd om de vijand buiten te houden. Culemborg kent een belangrijke band met het geslacht Oranje-Nassau. De koning voert nog steeds de neventitel graaf van Culemborg.

Vroeger kende de stad zes stadspoorten, alleen de Lanxmeerse- of Binnenpoort is bewaard gebleven. Vrouwe Elisabeth (1475-1555) gaf opdracht tot de bouw van het stadhuis, vergrootte en verfraaide de Grote kerk en uit haar erfenis is het Elisabeth Weeshuis gebouwd. In de tweede helft van de 19e eeuw was er een sterke sigaren en meubelindustrie in Culemborg. De oude reclameschilderingen herinneren nog aan die tijd. 

Elisabeth Weeshuis te Culemborg

Meer monumenteninformatie

Voor meer informatie over monumenten in Culemborg kunt u ook terecht bij:

Rijksmonumenten in de gemeente Culemborg

Naar boven