U bent hier

Monument Zaanstad
In uw regio:

Zaanstad

277 rijksmonumenten

Gemeente Zaanstad
Tel. 14075
c.berg@zaanstad.nl
www.zaanstad.nl

Zaanstad

De Zaanstreek is het oudste industriegebied van Europa door de windmolens die er al eeuwen staan. De Zaan vormt het hart van een afwisselende streek met een boeiende historie. De oevers van de Zaan zijn op een bijna anarchistische wijze volgebouwd. Werken, wonen en recreatie wisselen elkaar af. Overal zijn overblijfselen te vinden van oude ontwikkelingen. Prehistorische vindplaatsen, een middeleeuws ontginningslandschap, molens, buurten met houten Zaanse woonhuizen, monumentale 19de en 20ste-eeuwse fabrieken en natuurlijk de Zaanse Schans.
 
De gemeente Zaanstad beschikt over 14 panden/objecten op de Werelderfgoedlijst, 253 rijksmonumenten, 64 provinciale monumenten en 108 gemeentelijke monumenten. Daarnaast bezit Zaanstad ook 6 gemeentelijke archeologische monumenten en 1 archeologisch rijksmonument in Krommenie. Daar zijn sporen te vinden van bewoning uit de Romeinse tijd.
 
Tot slot bezit de gemeente drie door het rijk beschermde dorpsgezichten, waarin 35 beeldbepalende panden en objecten zijn opgenomen.

Monumenten

Het monumentenbestand van Zaanstad onderscheidt zich van dat van andere gemeenten door de late datering (alle monumenten zijn van na 1600), de houtbouw en de zeer grote variatie in gebouwtypen. Daarbij trekken de windmolens en fabrieken vooral de aandacht. Toch woonden er 2700 jaar geleden al mensen in deze streek. Voor bepaalde archeologische vondsten ging men er altijd van uit dat bewoning in de middeleeuwen was begonnen. De archeologie heeft de geschiedenis van Zaanstad vele eeuwen langer gemaakt.
 
Bij de inrichting van ruimtelijke ordeningsplannen binnen de gemeente Zaanstad wordt een cultuurhistorische waardenkaart gebruikt. Deze kaart draagt bij aan het in stand houden van de identiteit en herkenbaarheid van de dagelijkse leefomgeving in Zaanstad. Gebieden die van cultuurhistorisch belang zijn voor de gemeente zijn op de kaart aangegeven. Dit zijn bijvoorbeeld gebieden met een historisch stratenpatroon, oude dijken of oude verkaveling.
 
De gemeenteraad van Zaanstad heeft in 2006 de ‘Monumentenverordening 2005’ aangenomen. Hierin staat veel informatie over de monumentenzorg in Zaanstad.

Contactgegevens

Gemeente Zaanstad
Afdeling Cultuur, Monumenten en Toerisme

Postbus 2000
1500 GA Zaandam

Contactpersoon
Drs. Cynthia van den Berg