Zaanstad

Haaldersbroek Anton van Daal
Haaldersbroek
Credit
Anton van Daal
275
275
266

Gemeente Zaanstad
Team Erfgoed
erfgoed@zaanstad.nl
www.erfgoed.zaanstad.nl
14 075

De Zaanstreek is het oudste industriegebied van Europa door de windmolens die er al eeuwen staan. De Zaan vormt het hart van een afwisselende streek met een boeiende historie. De oevers van de Zaan zijn op een bijna anarchistische wijze volgebouwd. Werken, wonen en recreatie wisselen elkaar af. Overal zijn overblijfselen te vinden van oude ontwikkelingen. Prehistorische vindplaatsen, een middeleeuws ontginningslandschap, molens, buurten met houten Zaanse woonhuizen, monumentale 19de en 20ste-eeuwse fabrieken en natuurlijk de Zaanse Schans.

Monumentenkaart

In de gemeente Zaanstand zijn erfgoed en monumenten te vinden:

  • 14 panden Werelderfgoederen 
  • 253 rijksmonumenten
  • 60 provinciale monumenten
  • 266 gemeentelijke monumenten
  • 6 gemeentelijke archeologische monumenten
  • 1 archeologisch rijksmonument
  •  3 Rijksbeschermde dorpsgezichten
  • 35 beeldbepalende panden

Wilt u weten of u in een monument of monumentaal stadsgezichten woont?

Zaans huisje
Zaans huisje te Koog aan de Zaan
Restauratiefonds

Monumentenzorg Zaanstad

De afdeling Monumentenzorg van de gemeente Zaanstad zet zich in om het erfgoed van de gemeente op duurzame wijze te behouden voor de toekomst. De Zaanse identiteit wordt namelijk bepaald door haar geschiedenis. Beschermde monumenten en historische dijken, linten en paden of vroeg twintigste eeuwse- en wederopbouwwijken vormen een belangrijk onderdeel van ons erfgoed. De Zaanse omgeving verandert voortdurend, maar het behoud van erfgoed en moderne ontwikkelingen hoeven elkaar niet te bijten. Sterker nog, erfgoed kan voor inspiratie zorgen bij nieuwe gebiedsontwikkelingen. 

Heeft u een vraag over een monument of karakteristiek pand dat u gaat aankopen of verbouwen? Of wilt u weten hoe de gemeente een pand aanwijst als monument? 

Zaanse Schans
Zaanse Schans
Mike Bing

Subsidiemogelijkheden en financiering

Gemeente Zaanstad heeft een subsidieregeling voor erfgoed. Deze subsidie is bedoeld voor de instandhouding van gemeentelijke monumenten, herbestemmingsonderzoek, bouwhistorisch onderzoek, kerken en molens. Voor aanvullende financiering voor de kunt u terecht bij het Restauratiefonds.

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die van oorsprong geen woonhuis zijn, zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Afbeelding
Vergunning

Omgevingsvergunning

Voor wijzigingen, (grootschalig)onderhoud en restauratie van een monument is meestal een omgevingsvergunning nodig. Onder restauratie valt alles wat het normaal onderhoud, aan de binnen- en aan de buitenkant, te boven gaat. Als u een wijziging aanbrengt aan een monument of karakteristiek pand dan wordt getoetst of er geen historisch waardevolle elementen verloren gaan. Heeft u onderhoudsplannen?  

 

De Voorzaan en de Westerhem, Claude Monet
De Voorzaan en de Westerhem, Claude Monet
Zaans Museum, Zaandam

Geschiedenis van de Zaanstreek

De geschiedenis van de Zaanstreek gaat terug tot vóór het begin van de jaartelling. Vanaf de 11de eeuw na Christus ontstaan de Zaandorpen Westzaan, Oostzaan, Koog aan de Zaan, Zaandijk en Wormerveer. Rond de 17de eeuw ontwikkelt het gebied zich tot industriegebied. De ligging aan de rivier de Zaan zorgde ervoor dat de grondstoffen en producten die hier gemaakt werden makkelijk konden worden afgevoerd. De bijzondere Zaanse huisjes, karakteristieke dorpen, historische molens en scheepswerven zijn nog steeds het toonbeeld van dit rijke verleden. 

 

Afbeelding
Monument zoeken

Meer monumenten informatie

Voor meer informatie over monumenten in de gemeente Zaanstad kunt u ook terecht bij:

Naar boven