Texel

't Pakhuus Oudeschild Texel
't Pakhuus Oudeschild Texel
Credit
Vincent van den Hoven
196
196
110

Gemeente Texel                                   
Emmalaan 15                           
1790 AE Den Burg                                
www.texel.nl                         

Monumenten en Erfgoed:  
Gea van Essen   
0222-362125     
GvanEssen@texel.nl 

Texel is het grootste Waddeneiland. Het merendeel van de monumenten is verbonden met het land en de zee, met boeren en vissers. Texel daarbij is een eiland met stadsrechten, dus ook burgerlijke en kerkelijke bouwkunst zijn goed vertegenwoordigd. Het historisch landschap wordt vormgegeven door de typisch Texelse tuinwallen als perceelgrens in het open landschap bij stolpen en schapenboeten. De historische zeedijken markeren de oude inpolderingen die Texel zijn uiteindelijke vorm hebben gegeven.

Erfgoedregister

Texel kent ruim 200 (archeologische) rijksmonumenten en ruim 100 gemeentelijke monumenten, twee beschermde dorpsgezichten en het enige Nederlandse maritiem archeologisch monument van scheepswrakken op de Reede van Texel in de Waddenzee. In 1968 zijn delen van Den Hoorn en Oosterend aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Wilt u weten of u in een monument woont? 

Gemeentelijk monument Schoolpand Zuid-Eierland Texel

Monumentenzorg Texel

De gemeente Texel heeft een ambitieus en hedendaags erfgoedbeleid opgesteld. De missie is om de eigenheid van Texel te versterken. Het uitgangspunt is een benadering van erfgoed in zijn omgeving en erfgoed gebruiken als inspiratie voor toekomstige ontwikkelingen. Monumentenzorg is maatwerk en de monumentenadviseur kan u hierbij adviseren. Wilt u meer over de erfgoedvisie weten?

Uitvoeringsrichtlijnen monumentenzorg Texel

Archeologische beleidskaart

In de bodem van Texel gaat een rijkdom aan archeologische waarden schuil; niet alleen op het eiland zelf maar ook in de omringende zeebodem. De gemeente heeft een Archeologische beleidskaart met uitgebreide toelichting opgesteld om deze archeologische resten te beschermen.

Archeologische beleidskaart
Afbeelding
Opvallen

Duurzaam monument

Het is mogelijk om zonnepanelen op een monument te plaatsen. Een voorwaarde is dat ze uit het zicht worden geplaatst en dat de bouwhistorische en visuele waarden niet worden aangetast. Daarom moeten de zonnepanelen zorgvuldig gegroepeerd op het dak worden geplaatst. Een positief advies voor zonnepanelen in het zicht krijgt u alleen met een goed afgewogen ontwerp. Wilt u aan de slag met het verduurzamen van uw monument? 

't Pakhuus Oudeschild Texel
't Pakhuus Oudeschild Texel
Vincent van den Hoven
Afbeelding
Toolbox

Subsidie restauratie en onderhoud

Voor gemeentelijke monumenten geldt de Uitvoeringsregeling subsidie schapenboeten en monumenten. Het budget is beperkt en wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige subsidieaanvragen. Wilt u  subsidie aanvragen?

Voor aanvullende financiering voor de instandhouding van uw gemeentelijke monument kunt u bijvoorbeeld gebruik maken van de cultuurfonds-hypotheek van het Restauratiefonds. 

Woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie, kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor een instandhoudingssubsidie. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed behandelt de subsidieaanvraag en kent deze toe. Deze subsidie is bedoeld voor kosten van reguliere onderhoudswerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument, zoals gevelherstel of schilderwerk aan de buitenzijde van het pand. 

Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim)

Ieder jaar kan van 1 februari tot en met 31 maart de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) aangevraagd worden voor rijksmonumenten die geen woonhuis zijn. Zoals een kerk, molen of fabriek. Ook groene en archeologische monumenten vallen onder deze subsidieregeling.

Omgevingsvergunning

Bent u eigenaar van een monument? Dan gelden andere eisen bij onderhoud en een verbouwing dan bij een niet-monumentaal pand. U kunt hiervoor een afspraak maken met de gemeente. Of u voor onderhoud een vergunning nodig heeft, kunt u zelf checken via omgevingsloket. Heeft u verbouwplannen?

Kaart met daarop onder meer Texel uit de 17de eeuw, naar J.J.Belkamer
Kaart met daarop onder meer Texel uit de 17de eeuw uit: J.J.Belkamer, Grondige Beschrijvinghe van Noordt-Holland ende West Friesland, Amsterdam 1620

Geschiedenis Texel

Texel heeft een rijke en dynamische geschiedenis. In 1170 werd het een eiland door de Allerheiligenvloed. De eerste menselijke sporen op het eiland dateren uit het Mesolithicum, 8000 - 4500 voor Christus. In 1415 verkreeg Texel stadsrechten. Een hoogtepunt beleefde Texel in de 17de en 18de eeuw, toen de handelsschepen zich op de Reede van Texel lieten bevoorraden voor hun lange reizen. Een dieptepunt was de Opstand der Georgiërs in april/mei 1945, de laatste veldslag van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl de rest van Nederland al was bevrijd, werd op Texel nog een bloedige strijd gevoerd tussen de Duitsers en in opstand gekomen Georgische soldaten.

Reede van texel

De Reede van Texel was voor zeegaande schepen in de 16de, 17de en 18de eeuw een belangrijke ankerplaats. In de luwte van de Hoge Berg lagen ze te wachten op gunstige wind. Via de Skilsloot werd lang houdbaar ijzerhoudend drinkwater uit de Wezenputten bij het landhuis Brakenstein naar Oudeschild getransporteerd, van waaruit de schepen werden bevoorraad. De schepen vervoerden internationale lading de wereld over. De thuishaven was Amsterdam, Hoorn of Enkhuizen. Een grote collectie vondsten uit de schepen van de Reede van Texel zijn te bewonderen in Museum Kaap Skil in Oudeschild.

Naar boven