|
Meest gezochte antwoorden
|
Ik wil de gevel van mijn pand opnieuw laten voegen, waar moet ik op letten.
Kijkt u eerst naar eventuele schade. Waardoor wordt deze veroorzaakt en hoe groot is de schade. Is het nodig de volledige gevel opnieuw te laten voegen of kan er ook plaatselijk hersteld worden.
Hoe weet ik of ik een vakman aan het werk heb?
Een paar richtlijnen waar u zelf de voeger op kan beoordelen zijn:
- Worden de stenen niet beschadigd of geraakt bij het uithakken van de oude voeg.
- De nieuwe voeg moet ten minste 2,5 cm diep zijn.
- De samenstelling van de mortel moet passen bij het monument. Een afwijkende kleur zou een indicatie kunnen zijn dat er een andere samenstelling gebruikt is.
Tip: Laat een proefvlak zetten door de aannemer.
Het voegwerk op een deel van de muur is uitgesleten. Moet nu de hele muur opnieuw gevoegd worden?
Meestal is dit niet nodig. Het is wel belangrijk dat gekeken wordt naar de oorzaak. Waarom is juist dit deel uitgesleten.
De gevel van mijn pand is vies. Kunnen wij deze schoonmaken?
Waarom wilt u uw oude pand er als nieuw uit laten zien. Vaak is het een esthetische overweging. Wilt u toch reinigen zorg er dan voor dat u dit door een deskundig bedrijf laat doen. Het gevaar is dat de bakhuid van de steen wordt afgespoten. Dit levert op termijn grotere problemen op.
Naar boven
In kalk gemetselde muur, waarvan het voegwerk "hersteld" is in een harde zeer dichte mortel. Het metselwerk is inmiddels onherstelbaar beschadigd.
Verzanden van de voeg
Dit komt doordat er in het verleden een te schrale mortel is toegepast.
Door verzandende voegen dringt vooral op hoger gelegen stukken veel water binnen.
Gaterige mortel
In het verleden is de mortel onvoldoende aangedrukt en niet goed gemengd.
Een gaterige mortel vind je vooral bij de aanzetten in de lintvoegen, op het grensvlak van baksteen en op de aansluiting van stootvoegen op lintvoegen. Goed aandrukken en doorstrijken is de enige remedie.
Groei van mos en algen
Mosgroei begint op het grensvlak van voegmortel en baksteen. Worteltjes groeien in de mortel en scheiden zuren af. Deze zuren tasten vervolgens het bindmiddel kalk en/of cement aan. Groei van mos komt door een te hoge vochtbelasting.
Krimpnaden tussen voegen en aansluitend metselwerk
Geringe krimp kan er al toe leiden dat er veel water naar binnen dringt. Dit bevordert de groei van mos. Door een klein beetje trasmeel aan de mortel toe te voegen wordt het krimpen tegengegaan. Krimpscheurtjes in de mortel zelf duidt op een te vette mortel met te fijn zand. Door wat minder bindmiddel en/of wat grover zand toepassen kan dit worden voorkomen.
Schade door vorming van zouten
In voegwerk met kalkspecie kan door aanvoer van sulfaten gips worden gevormd. Dit zwelt op en laat in korsten los. Ook dooizouten zijn zeer schadelijk!
Vorstschade
Door een te veel vocht in het metselwerk zuigt met name zeer dicht voegwerk met fijne poriën het water uit de steen op. In kwakkelwinters zorgt de vorst-dooi cyclus voor aanzienlijke schade.
Naar boven
Het herstellen van voegwerk lijkt gemakkelijker dan het is. Het is zeer arbeidsintensief. De Monumentenwacht staat voor sober en doelmatig onderhoud, het behoud van historische bouwmassa daar waar mogelijk. In de praktijk betekend dit vaak plaatselijk herstel.
De vocht huishouding in muren (baksteen in combinatie met voegwerk) is een ingewikkeld proces. Hoe onderscheid oud en modern metselwerk zich?
| oud metselwerk tot circa 1890 |
modem metselwerk vanaf 1890 |
- baksteen van niet ontluchte klei langzaam gedroogd en gebakken. sterk poreus, grote vochtopname lagere uitzetting coëfficiënt - grote verscheidenheid aan kleine en grote poriën (rommelig), bijna perfect bestand tegen vorst. - zacht en elastisch, neemt gemakkelijk temperatuurspanningen op - gemetseld met zachte poreuze kalkmortel, versteent met koolzuur uit de lucht, mortel is elastisch. - vervormingen als gevolg van beperkte zettingen kunnen gemakkelijk worden opgenomen zonder dat de samenhang van het metselwerk verloren gaat.
|
- baksteen van ontluchte klei, snel gedroogd, bij hoge temperaturen gebakken, hogere dichtheid en minder poreus hogere uitzetting coëfficiënt - homogene gelijkmatige poriënstructuur, hierdoor sterk vorstgevoelig. - hard en stijf, zodat dilataties nodig zijn - gemetseld met harde weinig poreuze Portlandcement, versteent door chemische reactie met het aanwezige water. - zettingen kunnen niet zonder scheurvorming opgenomen worden, samenhang van het metselwerk gaat verloren. |
Juist vanwege bovenstaande verschillen is het samenspel van steen en voeg erg belangrijk. Herstelwerk dient te worden uitgevoerd met een specie die overeenkomt met het bestaande werk. Ook moeten vervormingen in het oude metselwerk geheel anders beoordeeld te worden dan in modern metselwerk. Lichte vervormingen zijn acceptabel, zo lang het constructieve verband niet verloren gaat.
Naar boven
In de afbeelding hieronder staat een overzicht van diverse typen voegwerk.

Het type voeg bepaald voor een groot gedeelte de uitstraling van het pand. Het streven is altijd om dit beeld in takt te houden bij het vervangen van (gedeeltelijk) voegwerk.