Provinciaal monument
De provincies Noord-Holland en Drenthe kennen naast rijks- en gemeentelijke monumenten ook provinciale monumenten.
Provinciale monumentenlijst
De panden, maar ook dijken, grenspalen en gemeenteoverschrijdende objecten zijn opgenomen op een provinciale monumentenlijst. De lijst is samengesteld door de Provinciale Staten van de provincie. Als een pand op de lijst staat, betekent het dat het pand bescherming geniet vanuit de provincie. Bovendien dient de lijst als basis voor subsidietoezeggingen.
Monumentenzorg in Limburg
De provincie Limburg heeft een autonoom provinciaal erfgoedbeleid, dat het mogelijk maakt aanvullend financieel bij te dragen aan de kosten van instandhouding van specifieke categorieën (rijks)monumenten.
Een vorm van provinciale bescherming op basis van een afzonderlijke provinciale monumentenlijst heeft de provincie Limburg niet. Monumenten die van de provincie financiële ondersteuning ontvangen, zijn meestal herkenbaar aan een provinciaal monumentenschildje.