Een woonhuis met atelier moest het worden

De provincie Flevoland is de jongste provincie van ons land. Dit nieuwe land werd zorgvuldig aangelegd, ingedeeld en ingericht. Ook over de woningen werd goed nagedacht. In Emmeloord werd in 1947/1948 de Koningin Julianastraat ingericht met woningen die voor de middenstand bedoeld waren. Ruim van opzet, in de stijl van de Delftse school, met een uitpandige garage erbij. Met als eerste bewoners mensen die er een grondige selectie voor moesten doorlopen.

Marcel Jaasma groeide op in de gemeente Noordoostpolder, vertrok, maar kwam in 2008 weer terug. Hij kocht een rijksmonumentale woning met garage aan de Koningin Julianastraat in Emmeloord. ‘Mijn grootste wens was om ooit mijn ambacht van goudsmid in de garage uit te gaan oefenen. Maar mijn blik op wat ik belangrijk vond in het leven, veranderde in de loop der jaren. Ik wilde met andere dingen bezig zijn in het leven. Het moest kleiner. Hoe meer spullen je hebt, hoe meer tijd je eraan kwijt bent. Dus besloot ik het huis te verkopen en de garage te houden. Een woonhuis met atelier moest het worden. Toen begon het uitzoekwerk en het gesprek met de gemeente. Ik moest op een rijtje krijgen of het allemaal zou kunnen.’

Ik heb van meet af aan open kaart gespeeld.

‘Er zat volgens het Kadaster al een woonbestemming op de garage. En in een woning mag je 30% van het vloeroppervlak benutten voor ambachtsuitoefening. Als goudsmid voldoe ik volledig aan dit criterium: ik ben een ambachtsman. Er ontstond wat gesputter bij omwonenden, maar we zijn daar goed uitgekomen met elkaar. Ik heb van meet af aan open kaart gespeeld. De buren waren bang voor giftige stoffen en voor het feit dat ik een blik in hun achtertuin kon werpen. Over mijn werkwijze heb ik uitleg gegeven en die inkijk in de achtertuin hebben we ondervangen met melkwitte monumentenbeglazing.’

Het Restauratiefonds werkt lekker compact

‘Ik nam een architect in de arm, K4 Architecten. Hij zit verderop in de straat en gebruikte zijn pand inclusief de garage al als kantoor. Hij wist precies wat er kon en mocht en heeft me geholpen om alles netjes op papier te zetten. Verder benaderde ik Hulshof Bouw & Restauratie, gespecialiseerd in monumenten. Die kwam ik op het spoor via het Nationaal Restauratiefonds. De financiering heb ik ook geregeld via het Restauratiefonds. Het Restauratiefonds werkt lekker compact, omdat iedereen daar rondom het monument staat.’

De aanpak van dit project lijkt op hoe ik een sieraad in opdracht maak

‘De aanpak van dit project lijkt op hoe ik een sieraad in opdracht maak. Je inventariseert wat mensen willen. Welke stijl spreekt ze aan, welke gevoelens horen erbij, welk verhaal zit erachter? Dat zijn elementen die voor mij duidelijk maken welke kant het op moet met een sieraad. Die wensen vormen het raamwerk, waarbinnen ik vervolgens aan het werk ga. Zo heb ik ook gewerkt met de verbouwing van mijn garage. Eerst heb ik een moodboard gemaakt met een kleurenpalet van zwart, grijzige tinten en bruin. Het moest er industrieel uit gaan zien.  Met beton, staal en dat gecombineerd met hout. Het moest robuust worden, maar ook weer niet te, want het is klein. Het vloeroppervlak van de benedenverdieping is 3.70 bij 7 meter. Ik vond online bakelieten schakelaars, een modern product, nagemaakt in de stijl van toen. En ik heb een stoere keuken met metalen elementen laten maken. Ook de speciaal ontworpen zwarte wenteltrap past bij het pand en mijn wensen.’

Mijn garage straalt ambachtelijkheid uit en heeft karakter

‘Bij de uitvoering van het werk, werkten we ook echt samen met elkaar in één team. Om de zoveel tijd hadden we een bouwvergadering. Natuurlijk was ik ook iedere dag op de bouw. Dat moest ook, want binnen het raamwerk van het plan moesten nog allerlei keuzes gemaakt worden. Er moest veel gebeuren, want er zat niks in die garage. Geen gas, water, elektra, alles moest aangelegd. De mensen van de aannemer en de installateur werkten ontzettend secuur. Ik ben goudsmid, dus ik houd van ambachtelijk en secuur werk. En ik houd van karakteristiek werk. Mijn garage straalt ambachtelijkheid uit en heeft karakter. Dat past bij mij en bij mijn beroep. Het geheel heeft een industriële look gekregen. En het is zó mooi geworden. De monumentale ramen zijn hersteld, de korfboogvormige schuurdeuren zijn helemaal nieuw gemaakt, want het hout was verrot. De benedenverdieping is nu af. De bovenverdieping, waar ik mijn slaapkamer en badkamer heb, moet nog verder afgewerkt.’

‘Overal is monumentenglas geplaatst. Een deel is voorzien van melkglas, zodat ik niet bij de buren in de tuin kan kijken. We hebben enkele wanden en het geknikte zadeldak aan de binnenkant volledig geïsoleerd. Achter de voorgevel is een zwarte aluminium pui met twee openslaande deuren van 3 bij 4 meter geplaatst, HR +++. En er zitten schuurdeuren voor, die ik ’s avonds dicht doe. Beneden heb ik vloerverwarming, boven heb ik geen verwarming, maar wel een WTW-systeem. Koken doe ik nog op gas, dat wilde ik gewoon zo houden. Misschien ga ik op termijn over op een warmtepomp, maar voorlopig is dat niet nodig.’

Je groeit als mens van zo’n project

‘Ik ben er trots op dat ik dit hele proces zelf heb volbracht. Als je aan zo’n project begint, komt er een hoop op je af. Je moet de goede mensen om je heen verzamelen, die vervolgens ook iets van jou verwachten. Beslissingen, aanwijzingen, daadkracht. Daarin was ik op mezelf aangewezen.  Iedere morgen ging ik even kijken en bespraken we bepaalde keuzes. En ik deed ook veel klusjes zelf.  Ik leerde er veel van. Je groeit als mens van zo’n project. Dat geeft me een boost.’

Weerstanden zullen er altijd zijn

‘Dingen in het leven gaan niet altijd zoals je wilt. Als je daar tegenover een rigide houding aanneemt, dan houdt het op. Veerkracht heeft te maken met dat dingen toch niet perfect verlopen. Als je daarin blijft hangen, in de details die net anders gaan, dan blijf je stil staan. Je moet oplossingsgericht blijven denken. Weerstanden zullen er altijd zijn. Later kun je tevreden zijn met hoe het uiteindelijk is gegaan. En dan zie je: het is tóch mooi geworden.’

Verhalen brengen bezieling in de polder

Op Open Monumentendag heeft Marcel de deur open staan voor bezoekers. ‘Ik heb al eerder meegedaan. Het is zingeving voor mij. Dit hier is een deel van mijzelf en het mag gezien worden. De ontmoeting met mensen vind ik fijn, de verhalen die ze vertellen. De polder is een gemeenschap van mensen die van overal vandaan hier naartoe gekomen zijn. De ziel in de polder is door de relatief nieuwe bebouwing soms maar moeilijk te vinden. De ziel zit in die monumenten verstopt. En door Open Monumentendag wordt dat zichtbaar. Dan komen de verhalen van het pand en van de mensen die er herinneringen aan hebben bij elkaar. Verhalen brengen bezieling in de polder. En daarom kijk ik ook nu weer uit naar Open Monumentendag.’ 

Op zaterdag 12 september 2026 staat het Restauratiefonds met een koffiekar op deze bijzondere monumentlocatie tijdens Open Monumentendag. Een dag vol monumenten, ontmoetingen en mooie verhalen.