U bent hier

Monumenteigenaar Pien Pon

Monumentencoach in Lochem

Monumenteneigenaren in de gemeente Lochem kunnen sinds kort een beroep doen op een Monumentencoach. Hiermee hoopt de gemeente deze eigenaren ondersteuning te bieden. Een commissie van eigenaren, waaronder Pien Pon, heeft de gemeente hierover geadviseerd.

‘Wij hebben in 1998 ons monument gekocht. Toen het in 1665 werd gebouwd, was het een herberg. Je ziet rondom de Hanzestad Zutphen een kring van herbergen liggen, allemaal op ongeveer een uur gaans. Marktkooplieden die zich de dure logementen in de stad niet konden veroorloven, verbleven hier en konden dan op tijd op de markt zijn. Ons huis in Almen was ook zo’n plek, aan een hessenweg. Ons huis is ook bewoond geweest door de molenaar van een molen iets verderop. Hij had hier een opslag voor zijn meel: het hijswiel voor de meelzakken bevond zich nog op de oorspronkelijke locatie. Het kon daar niet blijven, want dan hing het in ons bad, maar we hebben het zorgvuldig bewaard. Pas veel later, halverwege de 19e eeuw werden de schuren erbij gebouwd, toen werd het een boerderij.’

We ontdekten pas tijdens de verbouwing dat het pand een gemeentelijk monument was.

Gemeentelijk monument

‘Het was zwaar vervallen: we konden de vingers door de kozijnen steken, het dak stond op instorten, er was geen badkamer en over de zolder kon je niet lopen! Voor de koop hadden wel al uitgezocht of het toegestaan was om een fotostudio in te richten in één van de schuren en dat mocht. We ontdekten pas tijdens de verbouwing dat het pand een gemeentelijk monument was. Aan de buitenzijde mochten we geen wijzigingen doorvoeren en binnen moesten de oorspronkelijke gewelvenkelder en een bijzondere opkamer intact blijven. Dat was voor ons helemaal prima. Maar de monumentenstatus leidde bijvoorbeeld bij de beglazing tot problemen. Wij wilden dubbelglas, want we wilden ook comfortabel wonen. Maar dat mocht niet van de gemeente. Gelukkig vonden we een oud raam met een andere roede indeling, waar ons dubbelglas prima in paste, dus zo kwam het toch nog goed.’

Samen brachten we in kaart waar wij tegenaan liepen.

Meedenken

Een jaar of vier geleden werden alle monumenteneigenaren in de gemeente Lochem uitgenodigd voor een bijeenkomst. De wethouder wilde het monumentenbeleid herijken en daar de eigenaren bij betrekken. Uit de aanwezigen is een werkgroep samengesteld. Pien vertelt: ‘We hebben het serieus aangepakt. Samen brachten we in kaart waar wij als eigenaren tegenaan liepen. Wat gebeurt er elders in het land en hoe kan het hier beter? Regelmatig hebben we op bijeenkomsten onze achterban en de gemeentelijke monumentencommissie bijgepraat of om advies gevraagd.’

Op zoek naar een oplossing waaruit waardering sprak.

Twee hoofdproblemen

‘Eigenlijk waren er twee dingen die naar voren kwamen. Het ene was dat we van de gemeente wel allerlei eisen kregen waar we aan moesten voldoen, maar daar stond vanuit de gemeente geen subsidie tegenover. De vraag was wat de gemeente ons dan wel zou kunnen bieden. Het tweede punt waar eigenaren mee zaten, was het gevoel dat ze weinig waardering kregen voor hun inspanningen. Kortom: we moesten op zoek naar een oplossing waaruit waardering sprak voor eigenaren en de gemeente moest hulp bieden waar eigenaren dat nodig hadden.’

Als je vooraf goede informatie krijgt, voorkom je teleurstellingen.

Informatievoorziening

‘Een veel gehoorde ergernis was dat eigenaren overal zelf achter moeten zien te komen. Als je vooraf goede informatie krijgt, voorkom je teleurstellingen. Het is heel frustrerend als je tijdens de verbouwing hoort dat dingen niet kunnen. Het is dus fijn als bij de gemeente iemand is, die je in het voortraject bij de hand neemt. Degene die het monumentenbeleid doet bij de gemeente, Alexander de Bert, heeft daarvoor heel weinig tijd beschikbaar. Daardoor kan hij nooit op alle vlakken van monumentenzorg deskundig zijn en alle eigenaren bij de hand nemen. Tot onze grote vreugde besloot de gemeente om een Monumentencoach aan te stellen.’

Veel eigenaren zien het aanstellen van de Monumentencoach als een blijk van waardering van de gemeente.

Eerste bijeenkomst

‘Wij zijn als commissie betrokken geweest bij het opstellen van de vacaturetekst voor de Monumentencoach. Het moest wat ons betreft iemand zijn met veel inhoudelijke kennis van monumenten. Inmiddels Martijn Haitink benoemd. Hij heeft onlangs een eerste informatieavond georganiseerd, waarin hij meteen met tips kwam en waarin hem veel vragen werden gesteld. Veel eigenaren zien het aanstellen van de Monumentencoach als een blijk van waardering van de gemeente. Wij hopen dat de coach voldoende ruimte krijgt om meer informatieavonden te organiseren en nieuwsbrieven te maken. Het begin is er!’

Natuurlijk hoop ik dat eigenaren lid worden van de Monumentenwacht.

Monumentenwacht

Op die eerste avond van de Monumentencoach kwam ook de Monumentenwacht Gelderland zich voorstellen, al komt de Monumentenwacht in Lochem al bij veel eigenaren over de vloer. Directeur Ernst van der Grijp is blij met het initiatief van de gemeente Lochem. Van der Grijp: ‘Het is belangrijk dat eigenaren tijdig weten waar ze aan toe zijn. En natuurlijk hoop ik dat eigenaren lid worden van de Monumentenwacht en dat ze naar de cursussen komen die wij organiseren.’ Pien Pon, gewend om te denken in concrete oplossingen, heeft er meteen een goed plan bij: ‘Het zou mooi zijn als een eigenaar bij aankoop van een monument een eerste consult van de Monumentenwacht er gratis bij krijgt!’ 

Foto's door Geert de Groot

Monumentenwacht Gelderland biedt eigenaren van monumenten een helpende hand: met (periodiek) inspecteren en rapporteren én met klein (nood)herstel. Daarnaast organiseert de Monumentenwacht cursussen voor eigenaren. De Monumentenwacht Gelderland is lid van de Vereniging van Provinciale Monumentenwachten Nederland.

Zie ook