U bent hier

Monument

Hang naar vroeger maakt schakelmateriaal van bakeliet populair

De populariteit van bakeliet heeft te maken met het sentiment dat het oproept

De finesse van een restauratieproject zit hem in de finishing touch. Vanuit die overtuiging begon Arie Korevaar zijn bedrijf Bakeliet.nl. Binnen korte tijd groeide het bedrijf uit tot de grootste leverancier van historisch schakelmateriaal voor België en Nederland.

“Een bedrijf beginnen? Die intentie had ik helemaal niet toen ik tien jaar geleden in de weer ging met schakelmateriaal van bakeliet en porselein. In eerste instantie ging het me puur om de afwerking van de handgemaakte keuken van onze eigen jaren 20-woning. Daarvoor zocht ik nieuw klassiek schakelmateriaal, maar ik vond het alsmaar niet. Ik dacht bij mezelf, het kan toch niet zo zijn dat er straks plastic schakelmateriaal in moet? Op vakantie in Zwitserland liep ik iemand tegen het lijf die perfecte reproducties van klassiek schakelmateriaal maakte. Toen ging het balletje aan het rollen.
De volgende stap was om andere mensen te helpen, want behalve ik zelf, waren er veel mensen die klassieke deurklinken, lichtschakelaars en meubelknoppen van nieuw bakeliet zochten. Inmiddels zijn we de grootste leverancier voor België en Nederland. Bovendien is ons bedrijf het enige dat is gespecialiseerd in nieuw klassiek schakelmateriaal.”

Sentiment

“Hoewel we een flinke klantenkring hebben, merk ik dat nog lang niet iedereen de toepassing van bakeliet en porselein kent. Koop je een woonmagazine, dan zie je daarin de meest authentieke woningen - met goedkope plastic schakelaars! Dat is niet alleen te wijten aan de relatieve onbekendheid van retro schakelmateriaal, ook aan installateurs die geregeld voor de voordeligste oplossing kiezen. Het is mijn missie om de mogelijkheden van klassiek schakelmateriaal onder de aandacht te brengen. Porselein glanst enorm en wordt door sommigen mooier gevonden dan bakeliet. De populariteit van bakeliet heeft juist weer te maken met het sentiment dat het oproept.”

Arbeidsintensief

“Bakeliet is het oudste massaal toegepaste kunststof. Het wordt onder verhitting en druk in een stalen matrijs geperst. De minimale persdruk is 65 ton bij een temperatuur van ongeveer 160 graden. Binnen een aantal minuten is het voorwerp geproduceerd. Hiervoor laten we hoogwaardige matrijzen in Nederland maken vanwege de hoge kwaliteit die we nastreven. De kwaliteit van de matrijs is bepalend voor de kwaliteit van de geproduceerde producten. Porselein heeft een veel arbeidsintensiever proces. Het aardewerk wordt gebakken in de oven, om vervolgens te worden geglazuurd. Dat dit dure, bewerkelijke product vroeger toch werd verkocht, is simpel te verklaren: porseleinen schakelmateriaal stamt uit de periode 1900 - 1930, de tijd dat alleen rijke mensen elektriciteit in huis hadden. Zij konden zich het dure porselein veroorloven.”

Van sober naar licht

“De productie van bakeliet kwam op gang na 1909. Dat verklaart ook waarom er in het begin alleen zwart bakeliet werd gemaakt.
In die tijd was alles zwart. Mensen droegen zwarte kleren, reden in zwarte auto’s en deden het licht aan en uit met zwarte lichtknopppen. Na de oorlog werd alles positiever en lichter. Toen werd er ook bakeliet schakelmateriaal in gebroken wit gemaakt. Eind jaren dertig werd er geëxperimenteerd met rood en groen bakeliet. Die kleuren werden met name toegepast op telefoons.
Dergelijke telefoons van bakeliet hebben wij overigens ook in de collectie. Het gaat om gerestaureerde modellen van minimaal zestig jaar oud. Deze dienen niet alleen voor de sier, want we hebben ook omvormers die het mogelijk maken om er echt mee te bellen. Die zetten het puntentelsysteem dat oude telefoons met draaiplaten hebben, om naar de digitale pulstonen waarmee de hedendaagse telefonie functioneert.

Omdat we gespecialiseerd zijn in historisch schakelmateriaal, vragen klanten mij geregeld om advies. Over het algemeen stap ik dan in de auto en rij ik naar de klant toe om de situatie ter plekke te bekijken. Zo ook bij de monumentale Utrechtse Villa Jongerius. Een prachtig project. De eigenaars hebben de villa helemaal in ere weten te herstellen. Geweldig dat ik daar aan mee heb mogen werken. Ze hebben gekozen voor zowel zwart als gebroken wit schakelmateriaal Model1939.”

Revival

“Dat bakeliet en porselein momenteel hard bezig zijn aan een ‘revival’, heeft volgens mij alles te maken met de hang naar vroeger. Mensen fietsen op retrofietsen met kistjes voor het stuur, steken uitermate veel tijd en energie in waarheidsgetrouwe restauratie van oude panden en overal duiken kleuren en materialen van vroeger op. Bakeliet en nostalgie, een geweldige combinatie."