U bent hier

Alles over

Monumentaal schilderwerk

Onderzoek, voorbereiding en aanpak

Een reis op zich

U wilt weten welke schilderwerkzaamheden nodig zijn voor uw monument? Of wellicht heeft u een specifieke wens? De mogelijkheden en aanpak zijn afhankelijk van uw wensen, budget en tijd. En natuurlijk van wat er wettelijk mogelijk is om de beschermde monumentale waarde te behouden.

De voorbereidingen en het vooronderzoek, die voorafgaan aan uw keuzes en het uiteindelijke plan, zijn een reis op zich. U leert meer over de monumentale waarde en de gebruiks- en kleurgeschiedenis van uw monument. Dat kan heel boeiend zijn!

Uw eerste vraag: is ingrijpen nodig?

Stel uzelf allereerst de vraag waarom ingrijpen nodig is. Is dit omdat u graag een andere kleur wilt, omdat het technisch nodig is of wilt u bijvoorbeeld een schildering restaureren of aan het zicht onttrekken? Uitgangspunt is altijd: behoud gaat voor vernieuwen.

Aangetroffen situatie in een wevershuisje in LeidenAangetroffen situatie in een wevershuisje in Leiden. Fotografie: Architektenburo Veldman Rietbroek Smit

Vergunning nodig?

Ga voor vooroverleg naar uw gemeente. Zij kunnen u helpen uw wens af te stemmen op de monumentale waarden en de technische mogelijkheden. Zij weten bovendien of u een omgevingsvergunning nodig hebt. Soms begeleidt de gemeente de vervolgstappen.

Ga op onderzoek uit

Oude verflagen en andere afwerkingen zoals behang, zeggen iets over de geschiedenis van uw monument en de gebruikers. Informatie over de gebruiks- en kleurgeschiedenis geeft u inzicht in de samenhang tussen wat technisch nodig is en wat historisch interessant is. U hebt deze informatie nodig om te weten welke werkzaamheden nodig of mogelijk zijn.

Zelf een begin maken

U kunt als eigenaar een begin maken met het verzamelen van informatie zoals publicaties, bouwhistorische rapporten, tekeningen en foto’s. Het scheelt in de kosten en helpt u betere plannen maken.

Bronnen voor uw onderzoek:

  • Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed: monumentenregister, website en bibliotheek voor rijksmonumenten
  • gemeente
  • overige archieven en internet (zie links)
  • eerdere bewoners of gebruikers

Het boek Op zoek naar huis, straat of buurt, handleiding voor historisch huizenonderzoek, geschreven door K. van der Wiel (uitgeverij Verloren b.v.) geeft meer tips over het verzamelen van informatie.

Deskundigen inschakelen voor inventarisatie en onderzoek

U kunt een behandelvoorstel laten opmaken om te weten welke werkzaamheden uw pand nodig heeft. Dit voorstel dient als basis voor uw keuzes en kan een indieningsvereiste zijn bij een vergunningaanvraag. U leest er meer over in de factsheet onder Downloads.

Om te weten welke vragen nog beantwoord moeten worden en welk eventueel vervolgonderzoek nodig is om een behandelplan vast te stellen, laat u eerst een cultuurhistorische- of schade-inventarisatie uitvoeren door een deskundige marktpartij.

  • Cultuurhistorische inventarisatie: verduidelijkt de historische toestand. Onderzoek naar bijv. gebouw, gebruikersgeschiedenis, interieur, kleurafwerking
  • Schade-inventarisatie: legt de technische toestand van het schilderwerk vast. Gedetailleerde (foto)grafische en schriftelijke weergave van aanwezige schade en oorzaak

Deskundigenberaad voor optimale restauratiekwaliteitDeskundigenberaad voor optimale restauratiekwaliteit.

Na deze eerste inventarisatie komen vaak meer vragen naar boven: welke bestaande verflagen zijn nog aanwezig, waarom vertonen ze schade? Welke materialen kunt u het beste gebruiken om verder verval of verlies van de monumentale waarden te voorkomen? Het antwoord op de volgende 3 onderzoeksvragen maakt uw mogelijkheden duidelijk en geeft richting aan uw programma van eisen:

  1. Welke betekenis hebben de verflagen onderling?
  2. Wat is de technische en bouwfysische staat?
  3. Wat is de relatie van de verflagen met de historie van het pand en de omgeving?

Aanpak na onderzoek

Na uw vooroverleg met de gemeente en het (voor)onderzoek maakt u keuzes. Benoem deze in een programma van eisen en leg vast welke monumentale waarden behouden of hersteld moeten worden. Verwerk dit tot een plan van aanpak. Dit vormt de basis voor een werkomschrijving, begroting, offerte en uiteindelijk een duidelijke opdracht voor de uitvoering.

Werk samen en wissel informatie uit

Werk samen met alle betrokken partijen om de opdracht voor iedereen helder te krijgen en uit te werken in plannen. Wissel alle informatie onderling uit en stem goed met elkaar af. Zie ook de pagina over specialisten in schilderwerk voor meer tips.
 

Publicaties

Zie ook