U bent hier

Alles over

Praktische tips

Moderne materialen: terracotta als gevelversiering

Tussen 1840 en 1940 was terracotta populair voor het maken van (gevel)versiering in allerlei vormen. Het veelzijdige materiaal werd gebruikt voor witgepleisterde sierconsoles, classicistische ornamenten, bouwbeeldhouwwerk en siertegels. Helaas is terracotta ook erg schadegevoelig en zijn veel ornamenten inmiddels aan restauratie toe. Een brochure van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vertelt meer over het materiaal en hoe u het kunt onderhouden.

Terracotta, letterlijk gebakken aarde, werd voorheen vooral gebruikt voor gevelversieringen, zoals beeldhouwwerk en sierranden. Het bestaat al sinds de oudheid, maar de toepassing ervan kent een nieuwe opleving rond 1840. Het wordt gebakken uit klei, waardoor het goedkoper was dan te hakken uit natuursteen. Zo konden ook goedkope gebouwen rijkelijk worden versierd. Een nadeel van terracotta was echter dat het poreus is en daarom breekt wanneer er veel kracht op rust. Het gebruik ervan was daarom beperkt tot puur decoratieve versieringen.

Slecht imago

Omdat het materiaal alleen decoratief kon worden gebruikt, goedkoop was en bijzonder geschikt was voor massaproductie, kreeg terracotta geleidelijk aan ook een slecht imago. Het werd vooral gebruikt door bouwondernemers die zo goedkoop mogelijke, maar toch versierde panden wilden bouwen. Om het hen nog makkelijker te maken, konden de ornamenten simpelweg uit een catalogus worden besteld. Niet echt de eigenschappen van een kwaliteitsproduct!

Door het slechte imago werd er niet vaak naar omgekeken en werd liever gesloopt dan hersteld. Door de poreuze natuur is terracotta bovendien vatbaar voor water- en vochtschade. Zo zijn veel van de ornamenten in de loop der tijd verloren gegaan.

Herstel en onderhoud

Tegenwoordig worden de versieringen juist erg gewaardeerd. Niet alleen omdat ze steeds zeldzamer worden, maar ook omdat ze laten zien hoe men in die periode probeerde om kunst voor de gewone man te maken. Er wordt tegenwoordig dus vaker gekozen voor restauratie. Gelukkig is het materiaal goed te herstellen. Moderne technieken maken het zelfs mogelijk om historische beelden te herstellen in elke gewenste kleur en structuur. Zo kan elk ornament met de juiste wil ook teruggebracht worden naar zijn oorspronkelijke glorie.

 

De brochure is gratis te downloaden vanaf de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.