Onderscheid instellingen monumentenzorg

Monumentenzorg is een breed begrip. Binnen het vakgebied werken verschillende instellingen, elk vanuit een eigen invalshoek om monumenten te behouden, te beschermen of te herstellen.

We snappen dat deze verschillende begrippen nogal verwarrend kunnen zijn. In dit overzicht leggen we daarom graag het onderscheid aan u uit. 

Overzicht van verschillende instellingen

Overheidsinstellingen
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt soms onjuist aangeduid als Monumentenzorg. Dit komt doordat deze dienst vroeger de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt een rijksmonumentenlijst bij en biedt burgers informatie over hoe met hun monument om te gaan. Ook ondersteunt de dienst het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap met voorstellen voor beleid en adviseert over de aanwijzing van monumenten.

Ook gemeenten hebben een vergelijkbare dienst, maar dan op regionale schaal. Deze ondersteunen het college van B&W. In sommige gemeenten is de monumentencommissie gecombineerd met de welstand. In dat geval toetst de organisatie de bouwplannen ook aan de welstandseisen van de gemeente.

Artis in Amsterdam

Particuliere belangenorganisaties
Zo’n honderd jaar geleden ontstonden er ook verschillende particuliere en marktgerichte belangenorganisaties die zich inzetten voor monumenten. De term monumentenzorg werd daarna breder ingezet om het hele vakgebied mee aan te duiden. Particuliere instellingen behartigen de monumenten vanuit de belangen van de eigenaar (bijvoorbeeld belangenvereniging Bewoond Bewaard) of vanuit het stadschoon (bijvoorbeeld Erfgoedvereniging Heemschut).

Monumentenorganisaties met bezit
Naast belangenverenigingen zijn er ook particuliere organisaties die monumenten zelfstandig beschermen. Zij verwerven historische panden en restaureren ze om ze vervolgens te verhuren. Bekende instellingen zijn Stadsherstel en de Vereniging Hendrick de Keyser.

Monumentenwacht
De provinciale monumentenwachten zijn onafhankelijke organisaties van monumentenadviseurs. Monumenteneigenaren die lid zijn van een provinciale monumentenwacht ontvangen verschillende voordelen, zoals regelmatige inspectie en onderhoudsadvies van hun monument.

Buiten deze vier categorieën bestaan er nog vele organisaties die vanuit de eigen deelonderwerpen bijdragen aan de zorg voor monumenten. Gezamenlijk vormen zij het bonte samenspel van de monumentensector. Zij zorgen er gezamenlijk voor dat de Nederlandse monumenten nog beter behouden blijven.

Ook interessant voor u

Monumentenwacht

Wanneer schakelt u de Monumentenwacht in? En wat levert het op? Hier leest u er alles over. 

Afbeelding
Monument

Monumentenzorg in Nederland

Op deze pagina vindt u alles over de monumentenzorg in Nederland. Van uw eerste aanspreekpunt bij een verbouwing tot de subsidies, regelingen en fondsen waar u mogelijk voor in aanmerking komt.

Verhalen uit de praktijk

Benieuwd naar ervaringen van anderen?

Of u nu een monumenteigenaar of specialist bent. In Monumenten Community helpt iedereen elkaar met het maken van de juiste keuzes.

Harry Kers

Wilt u meer weten over de financiering van restauratie, onderhoud of verduurzaming van uw monument? Neem dan contact op met Harry Kers, accountmanager Restauratiefonds, regio Utrecht, Gelderland en een aantal Stadsherstelorganisaties.
Harry Kers
Naar boven