U bent hier

Alles over

Monumentale interieurs

Interieurensembles

Een interieur in samenhang

Bij een interieurensemble is er sprake van een samenhang tussen de onroerende en roerende onderdelen van een pand die van (cultuur)historisch, artistiek, wetenschappelijk of technisch belang is. De Erfgoedwet verstaat hieronder een gebouw en/of een of meer vertrekken (ruimten) met de bijbehorende inrichting. Soms gaat het om een paar voorwerpen die verbonden zijn met het gebouw of een ruimte.

Veel ensembles zijn te vinden in grotere gebouwen zoals kerken, buitenplaatsen en bestuursgebouwen, maar ze komen ook in monumentale woonhuizen voor. Al deze gebouwen weerspiegelen de mensen die er woonden of werkten en leveren stuk voor stuk bijzondere verhalen en beelden op.

Een interieurensemble komt in verschillende vormen voor:

  • ensembles waarvan de samenhang wordt bepaald door historische continuïteit in bezit en gebruik.
    Voorbeeld: interieur van boerderij de Meeshoeve in Oud Gastel
  • ensembles door samenstelling: in één periode samengesteld of vervaardigd, niet volgens een integraal architectonisch concept.
    Voorbeeld: interieur Stadhuis van Weesp
  • ensembles door totaalontwerp (Gesamtkunstwerk): alle interieurelementen zijn ontworpen volgens een integraal architectonisch concept voor het hele pand: meubels, serviesgoed, tafelzilver en behang.
    Voorbeeld: interieur van jachthuis Sint Hubertus

Interieur Jachthuis Sint HubertusEen groepje mensen krijgt van een gids een rondleiding in de eetkamer van Jachthuis Sint Hubertus. Het vloerkleed is precies op maat gemaakt voor deze plek.

Uw interieur laten waarderen

Een interieurhistoricus of bouwhistoricus met kennis van historische interieurs kan u helpen met de vraag of uw interieur een ensemble is. Een interieurwaardering geeft daarnaast antwoord op vragen als:

  • Is uw ensemble, als geheel, het behouden waard?
  • Hoeveel inspanning moet ik doen om het bij elkaar te houden?
  • Is het geheel de kosten voor instandhouding en restauratie waard?

Met een waardering van uw interieur krijgt u meer inzicht in de waarde en geschiedenis ervan. U leest er meer over op de onderstaande pagina.

Is mijn interieurensemble beschermd?

Voor interieurensembles geldt geen wettelijke bescherming door een instandhoudingsplicht, geen vergunningplicht bij wijziging aan het ensemble en evenmin een mogelijkheid tot het aanvragen van instandhoudingssubsidie. Deze bescherming geldt wel voor de interieuronderdelen die een bestanddeel vormen van het rijksmonument. Zie ook de pagina over bescherming.

In de Erfgoedwet, van kracht sinds 1 juli 2016, is wel geregeld dat interieurensembles opgenomen worden in een informatiesysteem verbonden aan het rijksmonumentenregister. Het idee hiervan is om de bekendheid, waardering en het behoud van deze ensembles te vergroten. 

Interieurensembles op de kaart

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wil de herkenning en erkenning van interieurensembles bevorderen, en daarmee de grondslag leggen voor het behoud van dit bijzondere erfgoed. Via cultureelerfgoed.nl/interieurensembles heeft u toegang tot ruim 70 interieurensembles op een digitale landkaart, voorzien van prachtig beeldmateriaal en bijzondere achtergrondverhalen over de eigenaren en de totstandkoming van deze ensembles. Zo komt in De Tempelhof in Winssen de plant als beeldtaal overal terug. De ontwerpers zien de plant als metafoor voor de mens.
Ook is op de kaart aangegeven welke ensembles voor publiek toegankelijk zijn. Meer foto’s van de ensembles zijn te vinden op Pinterest.

De Tempelhof in WinssenHet interieurensemble van de Tempelhof in Winssen.

Help mee

Op de kaart staan nu de beschrijvingen van 21 interieurensembles. In het eerste kwartaal van 2018 volgen de andere. 
De Rijksdienst ziet graag dat er meer interieurensembles bij komen. Help mee bij de inventarisatie! Eigenaren kunnen hun interieurensemble aanmelden voor opname op de kaart. Gebruik hiervoor het online formulier op cultureelerfgoed.nl. Daar is ook te lezen aan welke criteria een aanmelding moet voldoen.