Overzicht monumenten

In Nederland bestaan er meerdere soorten monumenten: rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, provinciale monumenten en beeldbepalende panden in beschermde stads- en dorpsgezichten. Het soort monument bepaalt onder meer welke rechten en plichten u als eigenaar hebt, maar ook welke financiële mogelijkheden er zijn om onderhoud, restauratie of verbouwing te financieren.

 


    Rijksmonument

  • Een rijksmonument is een pand van minstens 50 jaar oud dat door de cultuurhistorische waarde en schoonheid van nationaal belang is. Hierdoor wordt het pand door de rijksoverheid beschermd met als doel de monumentale waarde ervan te behouden. Nederland heeft ongeveer 55.000 rijksmonumenten. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beheert de lijst met rijksmonumenten.

    Provinciaal monument

  • De provincies Noord Holland, Limburg en Drenthe kennen naast rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten ook provinciale monumenten. Dit zijn panden die op de provinciale monumentenlijst staan.

    Gemeentelijk monument

  • Een gemeente kan besluiten een bijzonder pand op de gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Dit gebeurt als een pand geen nationale betekenis heeft, maar wel van plaatselijk of regionaal belang is. De gemeente legt haar monumentenbeleid vast in de gemeentelijke monumentenverordening.

    Beschermd stads- of dorpsgezicht

  • Een beschermd stads- of dorpsgezicht is een gebied dat van algemeen belang is door de cultuurhistorische waarde. Hiermee vallen ze onder de Monumentenwet van 1988.  Binnen beschermde stads- en dorpsgezichten staan monumenten, maar ook beeldbepalende panden.

Naar boven