“De inwoners van Vierakker gingen altijd naar de kerk in Baak. Die vrijwel dagelijkse kerkgang betekende steeds een wandeling van zo’n vijf, zes kilometer. Bij hoogwater werd het helemaal een flinke onderneming, want Vierakker was een wateruitlaatgebied. Hoog water in de IJssel betekende hier in de weer met bootjes.
De toenmalige bewoner van havezathe ’t Suideras, Alexander Baron van der Heijden van Doornenburg, ging doorgaans met de koets naar Baak. Toen zijn echtgenote ziekelijk werd, werd de kerkgang, zelfs met de koets, moeilijk. Alexander was een diep gelovig man, en hij besloot dat het een oplossing zou zijn om zelf een kerk te bouwen. Een kerk in Vierakker zou bovendien, niet onbelangrijk, ook bijdragen aan het (geestelijk) welzijn van zijn pachters. De bisschop gaf toestemming en in 1870 was de kerk klaar voor gebruik en bleef sindsdien verbonden met mijn familie. Ikzelf ben in deze kerk getrouwd, en ook de generaties voor mij trouwden hier: mijn moeder, mijn grootmoeder en mijn overgrootmoeder. De kerk voelt heel erg eigen.
In 1993 ben ik met mijn gezin op ’t Suideras, dat tegenover de kerk ligt, gaan wonen. De kerk was er in die tijd slecht aan toe. In een waarderapport van de Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland werd in die jaren geschreven dat de kerk ‘het best bewaarde authentieke kerkinterieur van een dorpskerk bevatte in Nederland’.
Mijn grootmoeder heeft daar volgens de overlevering hoogstpersoonlijk voor gezorgd. Na het Tweede Vaticaanse concilie was de opvatting dat het geloof dichter bij de mensen moest komen. Dat leidde tot een tweede Beeldenstorm. Heel wat muurschilderingen verdwenen onder een witte laag verf. Ook de pastoor in Vierakker had wat potten verf gehaald. Hij begon met het wit schilderen van een zijkapelletje, maar toen kreeg mijn grootmoeder er lucht van. Zij heeft met de stok op tafel geslagen en duidelijk gemaakt aan de pastoor dat het allemaal bij het oude moest blijven. Dat is gelukt. De verfexercitie van de pastoor is beperkt gebleven tot het zijkapelletje.
In 1999 werd er door het kerkbestuur een restauratiecommissie in het leven geroepen. Mijn man en ik zaten allebei in deze commissie. Toen we het plan van aanpak van de restauratie klaar hadden, hebben we alle partijen uitgenodigd: het bisdom, de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (nu Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), de provincie en de gemeente. We kwamen bijeen in ons huis, waar ik ze bij het portret van de stichter van de kerk het verhaal verteld heb over het ontstaan van de kerk. Daarna zijn we over het kerkpad naar de kerk gelopen. Bij het zien van de kerk was het alsof er een schat ontdekt werd. Men was ondanks de beschadigde muurschilderingen erg onder de indruk van de intactheid van het gebouw. Als ik terugkijk naar de tien jaar van plannen en restaureren dan was het bijzonder om te zien hoe iedereen die bij het project betrokken was, werd aangeraakt. Iedereen zette zich enorm in en elke hobbel die we tegen kwamen werd met de grond gelijk gemaakt.
“Er rustte een zegen op dit project”
De totale kosten bedroegen ruim 2 miljoen euro. Zeventig procent daarvan kwam uit de BRRM regeling, de rest moest de parochie zelf opbrengen. Dat is voor een gemeenschap van 450 zielen een enorm bedrag. Er zijn heel veel brieven geschreven om sponsoring te krijgen. En het hele dorp gaf financiële ondersteuning, ook de inwoners die niet katholiek zijn.
Belangrijk daarbij was een nieuwsbrief die we uitgaven: iedereen was daardoor op de hoogte wat er allemaal gebeurde. Bij de verkiezing van de mooiste kerk van Gelderland bleek opnieuw hoeveel mensen de kerk een warm hart toe dragen. Iedereen mailde fanatiek, waardoor we meer dan de helft van de stemmen kregen.
De restauratie is in 2009 afgerond. Alles wat we tien jaar eerder op ons verlanglijstje hadden staan is inmiddels gerealiseerd. Ook de pastorie is aangepakt en er is een nieuwe bestemming voor gevonden. En in de gang tussen de pastorie en de kerk hebben we vitrines geplaatst met daarin een prachtige uitstalling van vaandels, kazuifels en kelken. Het is nu helemaal af. Er staat nu iets waar de parochie trots op kan zijn. Iedereen die hier komt is onder de indruk van de schoonheid van deze kerk en de omgeving. We zijn hier rijkelijk bedeeld.”
De kerk is dagelijks van 10 tot 16 uur te bewonderen vanachter een hekwerk. In de zomermaanden is de kerk geopend op dinsdag en donderdag van 13.30 tot 16 uur. Er is dan iemand aanwezig om u rond te leiden. Op andere dagen zijn er rondleidingen op aanvraag. Hiervoor kunt u mailen naar suideras@zonnet.nl of bellen met 0575-441286.