Leien dak
De tekst voor dit artikel is geschreven de Monumentenwacht Nederland, de organisatie die op een praktische manier bijdraagt aan het behoud van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en objecten. De Monumentenwacht participeert in Monumenten.nl.
Ondeskundige reparaties
Ondeskundig uitgevoerde reparaties en herstel zijn te herkennen aan:
- Gebruik van loden strippen. Deze zakken op den lange duur uit.
- Gebruik van te dunne koperen strippen. Deze buigen uit en de leien vallen weg.
- Open vernageling door middel van asfaltnagels.
- Bevestiging van de leien met ijzeren en/of gegalvaniseerde nagels.
- Inboeten (vervangen van een aantal leien) met een verkeerd formaat leien, een andere kleur of een andere soort.
Stijglijn
De schuine lijn die je ziet lopen bij rijndekking is de stijglijn. Algemeen: hoe steiler (b.v. spitstoren van een kerk) de helling van het dakvlak is, des te flauwer de hellingshoek. Dit heeft met het afwateren van de regendruppel te maken. Tegenwoordig zijn er dakramen speciaal ontwikkeld voor leiendaken.
Lekkages
Lekkages kunnen vaak ernstige gevolgen hebben voor de onderliggende houtconstructies,zoals houtrot, aantasting door de knaagkever en zwamaantasting. Het opsporen ervan kan zeer moeilijk en tijdrovend zijn.
Lekkages kunnen ontstaan als gevolg van:
- Weggevallen leien. Vooral als deze tegen de nok aan zitten, zijn deze moeilijker zichtbaar.
- Gebroken of gescheurde leien. Vaak leien die net onder de volgende lei gescheurd zijn door een vernageling op een te smal beschot.
Vraag en antwoord
Hoe lang gaat een leibedekking mee?
Dit varieert. De levensduur is afhankelijk van de herkomst,het uitgevoerde werk en het onderhoud Dit kan varieren van 30 tot wel 100 jaar.
Waar beoordeel je een leidekking op?
Naast de kwaliteit van de leien ook naar de juiste wijze van dekking en verwerking. De kwaliteit van de vernageling of bevestiging, de onderliggende constructie, de aansluiting op andere bouwdelen afdekkingen en de algehele onderhoudstoestand.
Kun je zien of een lei slecht is?
Ja, een slechte lei heeft een duidelijke ontkleuring, opzwelling en kan her en der afscherven en andere schadelijke fenomenen (o.a. verpulvering) hebben. De klank van de lei zegt ook iets. Een “ervaren oor” is wel noodzakelijk.
Kun je leien gedeeltelijk vervangen?
Meestal heeft herdekken (oude leien opnieuw gebruiken) geen zin. Het is een duur proces waarbij alle leien er netjes afgehaald moeten worden, gesorteerd en opnieuw bevestigd moeten worden. Dus meestal kiest men voor een nieuwe bedekking. Per dakvlak is wel misschien mogelijk dit gefaseerd te doen.
Kun je enkele leien vervangen?
Ja, een kapotte lei moet je zo snel mogelijk laten vervangen. Zijn er heel veel kapotte leien probeer dan te achterhalen wat de oorzaak is. Heeft dit misschien met de bevestiging, levensduur of onderliggende constructie te maken?